Happy Safer Internet Day

 

Vandaag 7/2 vieren we de Europese Safer Internet Dag. Naar goede traditie zullen heel wat scholen vandaag lessen inplannen over cyberpesten, veilig online gedrag en hoe omgaan met sociale media. Scholen worden daarbij ondersteund door een waaier van organisaties die hiervoor hun projecten en expertise inzetten. In Vlaanderen hebben o.a. het KennisCentrum Mediawijsheid, Child Focus, de Gezinsbond en het Departement Onderwijs zich verenigd in het Belgian Better Internet Consortium. De jaarlijkse Safer Internet Day (SID) vraagt terecht aandacht voor allerhande digitale risico’s. Zo’n “Europese dag van…” heeft een belangrijk sensibiliserend effect. Maar er is ook een risico dat de aandacht voor veilig internetgebruik beperkt blijft tot die ene dag of projectweek. Het veilig, verantwoord en doelmatig gebruik van ICT (zoals het in de eindtermen wordt geformuleerd) is immers iets waar we elke dag oog voor moeten hebben.

Dat er in Vlaamse scholen nog structureel werk aan de winkel bewijst een analyse van het eSafety Label. Het belangrijkste aspect van het eSafety label is een module waarmee een school in kaart brengt op welk niveau van ICT-veiligheid ze zich situeert. Beleidsplanning, ICT-infrastructuur en infrastructuur worden daarbij geëvalueerd. Dat gebeurt aan de hand van een vragenlijst. Op basis van de resultaten ontvangt elke school een persoonlijk actieplan met het oog op het remediëren van zwakke punten in het schoolbeleid en de verhoging van de ICT-veiligheid.

Het eSafety Label is een Europees project waar 35 landen aan meedoen en dat maakt het mogelijk om de gegevens van de Vlaamse scholen te vergelijken met die van alle andere landen samen. Voor de duidelijkheid, het gaat hier enkel om een beperkt aantal van 115 Vlaamse lagere en secundaire scholen die deelnemen aan het project, en dus  niet noodzakelijk om een doorsnee staal. Opvallend is dat we het zeker niet beter doen dan het Europese gemiddelde. In Vlaanderen is de toegang tot technologie voor leerlingen en leraren iets beter geregeld, zijn de softwarelicenties vaker in orde, en is er vaker een duidelijk beleidsplan voor ICT-gebruik door leraren. Vlaamse scholen scoren ook opvallend beter voor hun online aanwezigheid (via website en sociale media). Maar voor ongeveer alle andere criteria scoren Vlaamse scholen net onder het Europees gemiddelde. Zo is er is een duidelijk gebrek aan ondersteuning en nascholing. Voor deze twee aspecten van eSafety scoren Vlaamse scholen meer dan 10% zwakker dan scholen elders in Europa. Minder significant meer evenzeer afgetekend is het ontbreken van een incident handling procedure. Zo’n procedure maakt duidelijk wat er te doen staat als het toch foutloopt. Minder dan de helft van de scholen in Vlaanderen heeft dergelijke procedures.

Er  is nog wel wat werk aan de winkel dus. Het eSafety Label wordt regelmatig aangepast aan nieuwe trends en risico’s. Zo worden er binnenkort vragen en fact sheets toegevoegd over sexting, online extremisme radicalisering en haatboodschappen. In de tussentijd wens ik iedereen een fijne Safer Internet Day!

“Happy Safer Internet Day” verder lezen

ICT en digitale media in het onderwijs: wat zeggen de beleidsnota’s?

Dat er (serieus) moet bespaard worden wisten we al. Toch hebben de Vlaamse beleidsnota’s van Onderwijs, Media, Cultuur, Inburgering en Armoede ook aandacht voor de verdere digitalisering van het onderwijs. Wat opvalt is een continuering van voorgaand beleid met aandacht voor digitale leermiddelen en een duidelijke focus op digitale geletterdheid. Als we op de beleidsnota’s afgaan moeten we niet echt grootschalige nieuwe projecten verwachten. Dat heeft uiteraard met de krappe budgetten te maken. Een beleidsnota is weliswaar een belangrijke indicatie voor het nieuwe beleid, de ervaring leert echter dat veel beleid en cours de route vorm krijgt. Zo vermeld de beleidsnota Onderwijs zo goed als niets over curriculumhervorming, terwijl die er – in het kader van de hervorming Secundair Onderwijs – wel zit aan te komen. Zo’n curriculumhervorming zou voor allerhande zogenaamde 21e eeuwse vaardigheden (waaronder digitale geletterdheid, programmeren, mediawijsheid,…) wel eens heel belangrijk kunnen zijn. Maar het blijft dus nog wachten op meer concrete beleidsintenties op dat vlak. Hierna een overzicht van wat al wél al in de beleidsnota’s staat.

media_xll_7243779

 

 

 

 

 

Infrastructuur

Minister van Onderwijs Crevits wil ter vervanging van de huidige aflopende regeling voor internetconnectiviteit (Telenet-SchoolNet) een nieuwe raamovereenkomst onderhandelen rond breedband internet voor scholen.
Opleiding

Omwille van de besparingen werden de middelen voor ICT-nascholing via de vzw SNPB geschrapt en herbestemd. Wel wil de minister inzetten op Massive Open Online Courses (MOOCs) als e-learning methodiek en als nascholingskanaal voor leraren.

 

e-safety
eSafety-Logo_RGBCentraal in het beleid staat het eSafety Label project, dat na twee jaar als pilot klaar is om breed uitgerold te worden. Dit project beoogt een geïntegreerde aanpak van veilig ICT-gebruik via een schoolbrede aanpak waarbij op drie terreinen wordt gewerkt:

  • Schoolbeleid: Acceptable Use Policy, rol van ICT-coördinatoren, beleid inzake gsm-gebruik, social media beleid, …
  • Praktijk: mate waarin veilig ICT-gebruik aan bod komt in de lessen, mate waarin ouders betrokken/geïnformeerd worden, nascholing,…
  • Infrastructuur: firewall, back-up, paswoordenbeleid,…

 

Onderzoek

In 2016 is een evaluatie van het Plan Geletterdheid voorzien, dit met het oog op de verdere uitbouw van een structureel geletterdheidsbeleid in de periode 2016-2020. En om het ICT-beleid in het Vlaamse Onderwijs te monitoren en te evalueren voorziet minister Crevits een nieuwe afname van de ICT-monitor in 2017.

 

Digitale leermiddelen

De Beleidsnota Cultuur (minister Sven Gatz) meldt dat zowel het gamefonds als het Vlaams Instituut voor Archivering van Audiovisueel materiaal (VIAA) nog voorwerp zijn van evaluaties. Van beide organisaties loopt de beheersovereenkomst weldra ten einde. We gaan ervan uit dat deze nog niet zolang geleden opgestarte projecten verlengd zullen worden. Het VIAA dat o.a . het VRT-archief openstelt voor scholen levert immers schitterend werk. Een kleine 300 leraren testen momenteel hun educatief platform Testbeeld uit. Minister Crevits kondigt in haar eigen Beleidsnota trouwens aan dat ze de educatieve werking van het VIAA actief wil steunen.

Minister Crevits kondigt ook de uitbouw van een uniek toegangsportaal voor open leermiddelen aan, wellicht in de vorm van een single sign-on infrastructuur voor diverse leermiddelenverstrekkers zoals VIAA, Klascement, Knooppunt etc.

 

Mediageletterdheid

Om gelijke tred te houden met de snelle digitalisering en verdere mediatisering van de samenleving moet er de volgende jaren nog meer aan mediawijsheid worden gewerkt. Om deze reden krijgt het Kenniscentrum Mediawijsheid (www.mediawijs.be) meer verantwoordelijkheid. Voogdijminister Gatz wil dit Kenniscentrum uitbouwen tot hét referentiepunt voor mediawijsheid in Vlaanderen. Het Kenniscentrum Mediawijsheid zal nieuwe acties en initiatieven ondernemen, actuele trends opvolgen en specifieke doelgroepen bereiken. En dit in overleg met o.a. het beleidsdomein onderwijs.

Het leesbevorderingsproject ‘Kranten in de Klas’ blijft bestaan maar wordt grondig aangepast. Van een passieve kennismaking met gedrukte kranten moet het project evolueren naar een actieve consultatie van digitale nieuwssites, participatie aan discussiegroepen ed. De komende legislatuur wil bevoegd minister Sven Gatz dit project nog meer afstemmen op de technologische evoluties binnen het medialandschap.

 

Digitale kloof

In de beleidsnota’s ‘Inburgering’ en ‘Armoedebestrijding’ vinden we tenslotte enkele passages terug over de bestrijding van de digitale kloof. Al zijn die minder concreet uitgewerkt. Binnen de inburgeringstrajecten wil de bevoegde minister Liesbeth Homans extra aandacht voor het werken aan geletterdheid in zijn ruime betekenis, waaronder digitale geletterdheid. Op die manier wil ze de Nederlandse taalverwerving extra ondersteunen en de digitale kloof verminderen. Ambitieus is de wil om bij inburgeringstrajecten gebruik te maken van ‘e-learning’ of ‘blended learning’ teneinde de combinatie van inburgering met werk, kinderopvang, opleiding, verblijf in het buitenland, etc. mogelijk en makkelijker te maken.

Oproep tot deelname aan het Project eSafety Label 2013-2014

Scholen hebben de plicht om veilige leeromgeving te voorzien en te werken aan veilig en verantwoord ICT-gebruik op school. Het eSafety Label heeft tot doel scholen te ondersteunen  bij het realiseren van ICT-veiligheid op school. Een positieve ICT ervaring gaat immers hand-in-hand met een degelijk schoolbeleid en een goed doordacht eSafety actieplan. Op de eSafety Label webportal, kunnen scholen hun eSafety beleid vormgeven en verbeteren door gebruik te maken van leermiddelen, factsheets en checklists. Leerkrachten, ICT-coördinatoren en schoolhoofden kunnen via het platform ook nuttige tips uitwisselen en antwoorden vinden op hun vragen. Het belangrijkste aspect van het eSafety Label is echter de assessment module waarmee een school in kaart brengt op welk niveau van ICT-veiligheid ze zich situeert. Beleidsplanning, ICT-infrastructuur, schoolprojecten enz. worden daarbij geëvalueerd in het licht van e-safety. Op basis van de resultaten ontvangt elke school een persoonlijk actieplan met het oog op het remediëren van zwakke punten in het schoolbeleid en het verhogen van de ICT-veiligheid. Wanneer de school voldoet aan een bepaalde norm ontvangt ze een eSafety Label. Meer info: www.esafetylabel.eu

Het eSafety label is een project van het European Schoolnet en kwam tot stand i.s.m. met een aantal toonaangevende bedrijven (Kaspersky Lab, Telenet, Microsoft, Telefonica) en Europese ministeries van Onderwijs (België-Vlaanderen, Italië en Portugal, Oostenrijk, Tsjechië, Estland en Spanje.

Een Pilootproject

Vooraleer gestart werd met de ontwikkeling van de instrumenten en het eSafety label concept werd onderzoek gevoerd in de participerende landen. Zo werden de belangrijkste noden en bestaande initiatieven in kaart gebracht. Gedurende het schooljaar 2012-2013 werd het eSafety Label concept uitgetest in diverse scholen uit de vermelde landen. Vlaanderen participeerde met 10 scholen uit het Basis- en secundair onderwijs aan  het pilootproject. 

Voor het schooljaar 2013-2014 wordt de pilotfase uitgebreid en kunnen 50 nieuwe scholen instappen in het programma.

Van de scholen wordt verwacht dat zij actief de instrumenten van het eSafety Label inzetten voor hun school. Dat houdt in:

–          Zich registreren op de portal

–          Een contactpersoon aanduiden voor de school

–          De volledige assessmentprocedure doorlopen

–          De aanbevelingen van het assessmentrapport uitvoeren

–          Het project evalueren en hierover beknopt rapporteren

–          Deelname aan een beperkt aantal overlegmomenten (max. 3)

Het project staat open voor scholen uit gewoon of buitengewoon basis- en secundair onderwijs en Centra voor Basiseducatie. Scholen die reeds participeerden aan de eerste fase (schooljaar 2012-2013) kunnen niet opnieuw intekenen.

Wat krijgt de school ervoor in de plaats?

–          De exclusieve toegang tot een geïntegreerd eSafety Label instrumentarium: de drie assessmentmodules, een gepersonaliseerd werkplan, toegang tot leermiddelen,…

–          Het officiële eSafetyLabel (indien het minimumlevel behaald wordt)

–          Een vormingssessie in het klaslokaal van de toekomst (http://fcl.eun.org).

–          Een beperkte financiële ondersteuning om kosten van het project te dekken.

 

 

Oproep

De kandidaat-scholen sturen vóór 7 juni 2013 naar het Departement Onderwijs een e-mail naar jan.decraemer@ond.vlaanderen.be met daarin een korte motivatie, de identificatie van de school

(naam, contactgegevens, instellingsnummer, URL van de schoolwebsite) en de identificatie van een contactpersoon (naam, functie, postadres, telefoonnr. en e-mailadres) en/of van de ICT-coördinator.

 

 

Eerste Vlaamse eSafety Labels uitgereikt

Naar aanleiding van Safer Internet Day 2013 heeft Onderwijsminister Pascal Smet gisteren de eerste tien e-safety labels uitgereikt. Het eSafety Label heeft tot doel scholen te ondersteunen  bij het realiseren van ICT-veiligheid op school. Een positieve ICT ervaring gaat immers hand-in-hand met een degelijk schoolbeleid en een goed doordacht eSafety actieplan.

Op de eSafety Label webportal, kunnen scholen hun eSafety beleid vormgeven en verbeteren door gebruik te maken van leermiddelen, factsheets en checklists. Leerkrachten, ICT-coördinatoren en schoolhoofden kunnen via het platform ook nuttige tips uitwisselen en antwoorden vinden op hun vragen.

Het belangrijkste aspect van het eSafety Label is echter de assessment module waarmee een school in kaart brengt op welk niveau van ICT-veiligheid ze zich situeert. Beleidsplanning, ICT-infrastructuur, schoolprojecten enz. worden daarbij geëvalueerd in het licht van e-safety. Op basis van de resultaten ontvangt elke school een persoonlijk actieplan met het oog op het remediëren van zwakke punten in het schoolbeleid en het verhogen van de ICT-veiligheid. Wanneer de school voldoet aan een bepaalde norm ontvangt ze een eSafety Label.

Het eSafety label is een project van het European Schoolnet en kwam tot stand i.s.m. met een aantal toonaangevende bedrijven (Kaspersky Lab, Telenet, Microsoft, Telefonica) en Europese ministeries van Onderwijs (België-Vlaanderen, Italië en Portugal, Oostenrijk, Tsjechië, Estland en Spanje.

Vooraleer gestart werd met de ontwikkeling van de instrumenten en het eSafety label concept werd onderzoek gevoerd in de participerende landen. Zo werden de belangrijkste noden en bestaande initiatieven in kaart gebracht. Gedurende het schooljaar 2012-2013 werd het eSafety Label concept uitgetest in diverse scholen uit de vermelde landen. Vlaanderen participeerde met 10 scholen uit het Basis- en secundair onderwijs aan  het pilootproject. 

Het gaat om:

  • Vrij Instituut voor Buitengewoon Onderwijs Kasteelpark Oud-Turnhout
  • Gesubsidieerde Vrije Basisschool Sint-Joris, Menen
  • Heilige Harten Beroeps en Technisch Onderwijs, Ninove
  • Sint-Aloysiuscollege Ninove
  • Sint-Jozef-Klein-Seminarie, Sint-Niklaas
  • Vrije Basisschool Sint-Jozef, Overmere
  • Vrije Basisschool Het Belleveer Schellebelle
  • Technisch Instituut Sint-Isidorus
  • Stedelijk Lyceum Paardenmarkt – Antwerpen
  • Spes Nostra, Heule

Deze scholen ontvingen gisteren dus hun certificaat. Binnenkort kunnen nieuwe scholen instappen in het project. Geïnteresseerde scholen nemen contact op met jan.decraemer@ond.vlaanderen.be

http://www.esafetylabel.eu/

Safer Internet Day 2013

De Safer Internet Day of de werelddag voor een veilig en verantwoord gebruik van het (mobiel) internet nadert met rasse schreden : Dit jaar gaat het evenement door op 5 februari 2013.

Met als thema “Connect with respect!” legt deze tiende editie het accent op de rechten en verantwoordelijkheden als je online begeeft. Enkele doelstellingen van de Safer Internet Day 2013 zijn jongeren informeren en hen aansporen om na te denken over hun doen en laten op het internet, alsook hen ook de sociale en technische kneepjes aan te leren om volluit te kunnen genieten van het internet. Child Focus is organisator en coördinator van de Safer Internet Day in België.

Onze actie op die dag bestaat uit twee luiken :

 –          Enerzijds organiseert Child Focus een verrassende sensibilisatie activiteit in het Centraal station dat toegankelijk is voor iedereen. Dit doen ze samen met kinderen van het 5de en 6de leerjaar en hun leerkrachten.

–          Child Focus nodigt uit om alle e-safety activiteiten te registreren op het online platform van de Safer Internet Day België www.clicksafe.be/sid . Dankzij dit systeem worden alle activiteiten gecentraliseerd en kan iedereen die het wenst met een simpele muisklik te weten komen wat er in zijn of haar buurt georganiseerd wordt.

Conceptnota mediawijsheid

Mediawijsheid is een thema dat raakt aan diverse aspecten van de beleidsvoering zoals media, innovatie, jeugd, onderwijs, cultuur, welzijn en armoedebestrijding. Daarom beslisten  de Ministers Smet en Lieten voor een gezamenlijk beleidsplan Mediawijsheid. De nota heeft dan ook vooral aandacht voor het snijvlak mediabeleid en onderwijsbeleid, maar is tegelijk een uitnodiging naar een verbreding van de samenwerking en beleidsmatige aanpak. De nota werd op 4 mei door de Vlaamse Regering goedgekeurd.

In de conceptnota vind je in de eerste plaats de overheidsvisie op de omgang met media en onze verwachtingen ten aanzien van de verschillende actoren op dit vlak. Verder willen we in deze nota toelichten wat de krachtlijnen zijn van het mediawijsheidsbeleid. We hechten daarbij vooral belang aan vier zaken: het stroomlijnen en op elkaar afstemmen van het mediawijsheidsbeleid, de competentieontwikkeling, de aandacht voor gelijke kansen vanuit een e-inclusieve benadering en het creëren van een veilige en verantwoorde media-omgeving. Tenslotte biedt deze nota een antwoord op de vraag welke concrete acties en maatregelen wij reeds uitvoeren, maar ook op de vraag welke initiatieven we in de nabije toekomst willen nemen om de mediacompetenties van alle Vlamingen te verbeteren.

 

Safer Internet Day 2012

Dinsdag 7 februari 2012 is Safer Internet Day. Naar aanleiding daarvan lanceert het Vlaams Ministerie van Onderwijs en European Schoolnet een pilootproject: het e-safety label.     

Internet en computertechnologie zijn belangrijk voor het leren, werken, communiceren, voor het delen van kennis en verspreiden van ideeën, voor het vinden en verwerken van informatie en niet te vergeten voor ontspanning en zinvolle vrije tijdsbesteding. De keerzijde daarvan is ondertussen bekend: internet kan ook voor minder onschuldige doelen gebruikt worden. e-safety is noodzakelijkerwijs een generiek onderdeel van elk onderwijsproject dat een ICT-component heeft.

Net omdat aspecten van ICT-veiligheid steeds deel uitmaken van technologiegebruik, kunnen scholen er niet om heen om dergelijke zaken ook in hun pedagogische aanpak te integreren. Meer zelfs, het is een kernopdracht om dit te doen. Daarom werd bij de invoering van de eindtermen ICT in 2007 en mediawijsheid in 2010 ook aandacht besteed aan aspecten van veilig ICT. E-safety is daarmee expliciet opgenomen in de eindtermen.  

Scholen hanteren best een geïntegreerde aanpak waarbij de focus ligt op preventieve maatregelen, een positief schoolklimaat. Loopt het toch mis dan is het belangrijk dat de school ook procedures heeft om problemen adequaat en zonder paniek aan te pakken. Om een dergelijke geïntegreerde aanpak te ontwikkelen, lanceert het departement Onderwijs binnenkort een project e-safety label.

Vlaanderen participeert samen met 6 andere landen/regio’s aan het internationaal project “e-safety label” waarbij aan scholen instrumenten voor zelfevaluatie worden aangereikt met als doel de visieontwikkeling en sensibilisering omtrent ICT-veiligheid en de ontwikkeling van veilig ICT beleid op schoolniveau te stimuleren. Scholen kunnen zo een veilig ICT-label behalen. Nog tot einde van dit schooljaar zullen de instrumenten uitgetest worden in een tiental Vlaamse scholen. De resultaten van dit pilootproject worden verwacht tegen midden 2012. Afhankelijk van de resultaten zal het project eventueel uitgerold worden in het hele Vlaamse Onderwijs.

Nog naar aanleiding van SID 2012 lanceert de Vlaamse overheid een sensibilisatiecampagne over omgaan met media als ouder en opvoeder. De focus ligt op de rol als ouder/opvoeder en bevat allerlei tips en tricks. Thema’s die in de campagne aan bod zullen komen zijn o.a.:  hoe gedraagt de doorsnee jongere zich online? Hoe maak ik afspraken over computer en internetgebruik? Hoe pak ik het aan als thema met mijn kinderen, in de klas, … ? Waar moet ik op letten, wat is goed gedrag online, wat is risicogedrag,…? De campagne sluit aan op het Europese jaarthema van Safer Internet Day 2012: “Connecting generations and educating each other”.

Aankondiging studiedag “Stop Cyberpesten”

Roddels verspreiden via internet of gsm, vertrouwelijke informatie op een website plaatsen of doorsturen naar anderen via sms of e-mail. Iemand beledigen of bedreigen via internet of gsm. Compromitterende foto’s of (webcam)filmpjes verspreiden via internet of gsm of ze op een website publiceren, gemanipuleerde foto’s verspreiden,…

Het zijn allemaal vormen van cyberpesten. Deze relatief nieuwe vorm van pestgedrag begint of krijgt vaak een verlengstuk op school. Naar aanleiding van een advies van de Vlaamse Jeugdraad en de Safer Internet Day 2011 organiseert het Departement Onderwijs en Vorming een studiedag met als thema “Stop Cyberpesten!”

Tijdens deze studiedag willen we het brede onderwijsveld sensibiliseren en informeren over de problematiek en de aanpak van cyberpesten op school. We voorzien twee dagdelen, waarin resp. de aard en omvang van cyberpesten en de concrete aanpak aan bod komen.

In de ochtendsessie komt aan bod wat cyberpesten is en hoe groot het probleem is. Daarbij wordt vertrokken vanuit een presentatie met gegevens over hoe kinderen en jongeren zich in het algemeen online gedragen. Deze inleidende sessie wordt gevolgd door een presentatie van onderzoek (EU Kids Online II) dat meer specifiek focust op cyberpesten en negatief online gedrag. In de namiddag komt dan de concrete aanpak van cyberpesten op school aan bod. We gaan dieper in op de mogelijkheden qua aanpak op klasniveau (lesmateriaal, leermiddelen), schoolniveau (regels en afspraken), en bovenschools niveau (meldpunten, ouderbetrokkenheid, …)

De doelgroep bestaat uit leerkrachten en directies uit de derde graad van het lager onderwijs, het secundair onderwijs en de lerarenopleidingen.

De studiedag gaat door op 24 mei 2011 in het Auditorium van het Ministerie van Onderwijs & Vorming, Koning Albert II-laan 15, te 1210 Brussel

Inschrijvingsmodule, programma en praktische info vind je hier