Com@ModemDag 2016 in tien hoogtepunten

Gisteren vond voor het eerst sinds 3 jaar de com@modemdag terug plaats. Het ter ziele gegane Modem is ondertussen in afgeslankte versie maar met steun van Thomas More Hogeschool terug een operationeel kennis- en adviescentrum rond compenserende en ondersteunende technologie voor mensen met beperkingen. Een deel van de expertise van het vroegere Modem wordt zo behouden en opnieuw gedeeld. Dat er nood is aan dergelijke ondersteuning bleek uit de opkomst. Ruim 180 professionals uit onderwijs, paramedische diensten en zorginstellingen kwamen bijeen voor de hoogmis van de compenserende technologie in Vlaanderen.

Ik was erg benieuwd wat voor nieuws ze in petto zouden hebben nu de studiedag drie jaar lang niet heeft plaatsgevonden. Opvallend: weinig en veel nieuws tegelijk. Weinig, omdat het nog steeds dezelfde usual suspects zijn die in Vlaanderen compenserende technologie ontwikkelen en verdelen. Veel bekende producten zoals Grid, Mindexpress passeerden opnieuw de revue. Maar ook nieuws: dezelfde producten en diensten hebben zichzelf moeten heruitvinden. Omwille van de vraag naar  toegankelijk maken van sociale media, omwille van concurrentie van de ‘gewone’ tablet, omwille van de transformatie van robuuste software met geïntegreerde functies naar een veelheid van apps met een veel grotere waaier aan functionaliteiten.

banner-com-ad-modem

En zo was de Com@ModemDag toch weer wat we er inmiddels van gewoon waren: de dag waarop je tientallen nieuwe toepassingen de revue ziet passeren en waarvoor je vervolgens een jaar nodig hebt om een deel ervan uit te proberen. Mijn 10 highlights van de Com@ModemDag 2016 zijn de volgende:

1/ De Zingui2 een lichte maar robuuste spraakcomputer met een 8 inch aanraakscherm. Door de flexibiliteit van de Mind Express communicatiesoftware kan je het toestel volledig personaliseren. Bestaande woordenlijsten of communicatiekaarten aanpassen of individualiseren vormt geen enkel probleem. De Zingui bedien je via het aanraakscherm, via één of twee schakelaars (scannen), een (aangepaste) muis of een ander USB-apparaat. Je kan er ook vooraf opgenomen spraakboodschappen mee afspelen. Zingui is compatibel met een heleboel andere software wat hem tot een topper onder de spraakapparaten maakt.

2/ MindExpress is één van de softwarepakketten die al jaren meegaan en die nu opnieuw zijn aangepast o.a. aan bediening van social media. Andere nieuwe features zijn multimedia, agendafuncties, dynamische lijsten, zelf roosters tekenen (freestyle), symbolensets, editors om zelf oefeningen, games en communicatiekaarten te maken, PODD-boeken in het Nederlands, verbeterde spraakuitvoer enz.

3/ Als onderdeel van Mind Express is er nu ook Score, een functie waarbij een gedeelte van een communicatiekaart statisch is, en een gedeelte dynamisch afhankelijk van context.  Deze applicatie is gebaseerd op Duits onderzoek naar de meest gebruikte woorden (core woorden).

4/ Zetalk_time_a5_2ker een van de leukere gadgets op deze Com-dag: Premium Talk Time Cards. Goedkope (12-18 euro) herbruikbare sprekende briefkaarten waar je en spraakboodschap van 60 seconden kan mee opnemen. Leuk en nuttig om heen en weer mee te nemen naar huis en school, als memo- of planningshulpje of als ondersteunende boodschappendrager. Beschikbaar in A4, A5 of A6 formaat en bovendien personaliseerbaar via een beschrijfbaar whiteboardje.

5/ Een heleboel nieuwe draadloze switches, robuuste laptophoezen en –houders werden gedemonstreerd. Mij viel daarbij vooral op hoe duur die dingen zijn tegenover het draad-houdende aanbod. De iSwitch draadloze knop voor Appletoestellen kost maar liefst 185 euro. Uit dit gamma onthou ik de lichte, mobiele tabletstatief Music Stand, bedoeld voor muzikanten  maar zeker ook bruikbaar voor bv slechtzienden of andere gebruikers die hun tablet vooral statisch gebruiken. Dit ding kost wel 120 euro.

6/ Zeer gewaardeerd heb ik de keynote van Jeroen Baldewijns (Blindenzorg Licht en Liefde) over Universal Design. Interessant aan zijn betoog was dat hij tal van voorbeelden gaf waaruit blijkt dat de geesten stilaan rijp zijn om het idee van universal design toe te passen. Producenten van hardware en apps hebben stilaan door dat het not done is om de grote groep gebruikers met beperkingen te negeren. Zo introduceerde BNP Paribas Fortis een geldautomaat met audio-input waar je als blinde of slechtziende via een oortje de uitleg en commando’s in spraak krijgt. Er is ook een sprekende bankkaartlezer.

7/ Hij stelde ook een fundamentele discussie op scherp: tabletmakers hebben veel geïnvesteerd in universele toegankelijkheid of stellen apps ter beschikking die de toegankelijkheid erg vergroten. Apple heeft veel ingebouwde toegankelijkheidsopties geïntegreerd in de iPad: zoomer en contrast, vergrootglas in iOs, Voice over met degelijke Nederlandstalige stem, audiodescriptie en ondertitels, Siri en dicteren, voorwerpherkenning. Een mooi voorbeeld van de toepassing hiervan in de klas, vind je in deze video. In welke mate heb je dan nog computeraanpassingen of specifieke compenserende technologie nodig? Ook het VAPH betaalt nu immers “gewone” consummententablets terug voor personen met een beperking. Voer voor heel wat discussie.

8/ Sympathiek project is VIAMIGO, een app voor slimme mobiliteit voor personen met een handicap. Deze in Vlaanderen ontwikkelde app helpt mensen met beperkingen en vooral hun begeleiders bij extra muros verplaatsingen. Waar er soms veel begeleiding nodig is bij dergelijke verplaatsingen gebeurt dit nu van op afstand via de Viamigo-app. De basis daarvan is een tracker via gsm of smartphone. De begeleider (coach) beschikt over een dispatch-achtige interface waarop hij het traject in real time kan volgen en meldingen krijgt bij vertrek en aankomst, als er afgeweken wordt van de route, bij te lang stilstaan of ongepaste snelheid. Kwam mij een beetje big brother-achtig over maar ik kan me het nut ervan wel voorstellen.

9/ Splash City: is een wikskunde app voor leerlingen met motorische beperkingen. Alle subdisciplines (meetkunde, rekenen, vergelijkingen, figuren, …) komen in motorisch vereenvoudigde aan bod op pc. De app heeft ook een via switch of toetsenbord bedienbare meetlat, passer, gradenboog etc. Verder zijn er functionaliteiten zoals invulvelden, tekstvakken plaatsen, etc en er is een leerlingen en lerarenmodus voor opvolging. Kost wel 210 euro en is Engelstalig.

10/ En tenslotte als uitsmijter: de SENteacher, een must voor leraren uit het (buitengewoon) lager onderwijs. Boordevol gratis picto’s, freeware, lesbladen, spelletjes enz.

Geen stilte voor de digitale storm.

Ik volg nogal nauwgezet de vakliteratuur via internet: didactische tools, evoluties, vernieuwingen…
Het laatste jaar is er vooral veel geschreven op Amerikaanse en Australische gespecialiseerde sites over de Ipad (of in het beste geval, de tablet).

Maar nu is ook de storm losgebarsten in Vlaanderen. Dikwijls wordt de Ipad naar voor geschoven als het ultieme en vernieuwend didactisch middel.
Maar wat ook opvalt is de resem aan negatieve reacties van al wie van verre en nog verder betrokken is of door de eigenverklaarde ervaringsdeskundigen.
Kijk eens naar de 130 reacties op het artikel in Het Laatste Nieuws over de school in Blankenberge.

Ik vat samen:

  • Spielerei en gadget
  • duur
  • monopolie van Apple
  • gezondheidswaarschuwingen voor scherm, wifistraling…
  • heimwee naar vroeger en de slechte jeugd van tegenwoordig
  • ondoordacht project
  • ondemocratisch
  • over mercantilisme tot ongeoorloofde handelspraktijk
  • veiligheid, schade en diefstal
  • schuld van de socialisten (sic!)
  • de teloorgang van het schoonschrift, de correcte spelling en het hoofdrekenen
  • ……

Het deed me allemaal sterk denken aan de boeren die geen treinspoor door hun wei wilden omdat de koeien geen melk meer zouden geven.
Hier en daar (ik tel er ongeveer 10) ziet een schuchtere commentator in 1 lijntje het positieve ervan in.

Ik wil graag toegeven dat enige omzichtigheid gepast is. De omstandigheden, merkbinding, prijs en diens meer zijn belangrijke variabelen in een onderwijsproject.
Ook daar moet je als schooldirectie rekening mee houden.
Maar intrinsiek moet je nu toch wel blind zijn om de voordelen van de mobiele digitalisering in de leeromgeving te ontkennen.

Zo vond  ik het bericht van de BAFA die vanaf dit jaar de Ipad invoert voor piloten in opleiding.
Het argument van zware boekentas komt ook hier weer op de voorgrond (helaas). Maar de tablet wordt evengoed gebruikt tijdens de vlucht om vluchtroutes te berekenen aan de hand van de ingebouwde GPS.
Zullen we het betreuren dat de piloten hun koerswijzingen nauwgezetter en in last minute berekenen?

Er is gelukkig ook al veel positiefs geschreven over het gebruik van tablets:
http://www.te-learning.nl/blog/?p=5182
http://www.te-learning.nl/blog/?p=4871
http://ipad-in-onderwijs.blogspot.be/
http://www.stationtostation.nl/1236/Tablets
Ik kan de lijst nog langer maken. Maar als je zelf iets nuttig vindt, zet je het in de commentaren?

Zelf ben ik ook bezig met de  implementatie van een proefprojectje met Ipads.
5 Ipads in een horeca-opleiding voor koks. Er zullen 2 eigen ontwikkelde apps op staan. Maar wat me vooral zal interesseren is het gebruik van de Ipad door cursisten.

  • Zullen ze zelfstandig dingen opzoeken en doornemen?
  • Zullen ze de ingebouwde camera gebruiken om hun eigen oefeningen of de demonstraties van de instructeur te filmen?
  • Zullen we dit materiaal weer kunnen herbruiken in nieuwe apps?
  • Zal efficiënter en meer op maat opleiding mogelijk worden?
  • Zal “het ding” meer gebruikt worden dan de computers die 3 lokalen verder staan (en aanzetten, en inloggen en….)?

Ik zal er wellicht nog over berichten.
Merk dus op dat dit geen 1:1 Ipadproject is.

Wat me wel opviel was het gebrek aan doorzichtigheid en standaarden voor ontwikkeling. Voorwaarden voor de Appstore veranderen regelmatig. Android is niet stabiel.
Tijdens de ontwikkeling voor dit pilootproject was kiezen steeds weer verliezen.
Bovendien zijn de apps onder de rubriek “onderwijs” echt wel teleurstellend.
Er is nog een lange weg te gaan voor mLearning ontwikkelaars. En voor de betrokken hard- en software bedrijven.

Wens me dus gewoon maar geluk met dit pilootproject en laat de commentaren over heiligschennis, doem en vagevuur maar achterwege.
Gewoon een pilootproject om de inhoud. Niet om het marktaandeel of de teloorgang van wat dan ook.