Nomaden!

Education is what remains after students forget what they have been taught,” zo zei een slim persoon ooit.
Deze week in de bus een prachtvoorbeeld van de examenstress die in de lucht hing de voorbije weken – een gesprek tussen twee veertienjarigen op weg naar hun examen geschiedenis.

– “Ik ken dat keigoed hoor!”
– “a ja – laat eens horen”
– “wel – er was een groot onveiligheidsgevoel in het Westromeinse rijk want de Romeinen vielen de barbaren binnen!”.
– “euh – ben je zeker? Vielen die barbaren de Romeinen niet binnen?”
– “a ja, dat kan ook. Nu ja …. Even later was er terug een groot onveiligheidsgevoel want de nomaden vielen binnen.”
– “de nomaden?”
– “jaja, de nomaden”.
– “bedoel je niet de Noormannen?”
– “a ja, dat kan ook…”

Laten we hopen dat de leerkracht een andere examenvraag stelde.

Toll-cursus

Als een van de 45 gelukkige lesgevers in de volwasseneneducatie die zich tijdig wisten in te schrijven voor de 6 modules van de Toll-cursus, “een cursus over didactische aspecten van e-leerprocessen en -applicaties”, voel ik me geroepen hierover te berichten.

Toll-cursus

De cursus is op 8 oktober gestart met een bijeenkomst in real life. Over initiatiefnemer diva vzw en Toll-net schreef ik eerder al naar aanleiding van de Toll-shops (er worden in november nieuwe workshops georganiseerd).
In de Toll-cursus wisselen we grotendeels online (via leeromgeving Moodle en Skype), in kleine groepen van 15 deelnemers, met de hulp van e-coaches, ervaringen en meningen uit over e-leren.

We zijn ondertussen anderhalve week verder. We hebben de eerste opdracht achter de rug en feedback op elkaars werkjes gegeven. Iedereen heeft een Analyse gemaakt van een (hoofdstuk uit een) cursus: doel, doelgroep, inhoud, omgeving, middelen (= de A van ADDIE).
Ik koos voor een cursus rond web 2.0 voor bibliotheken (gebaseerd op 23 Dingen).

In het e-leren-alfabet komt na de A meteen de D, dus leren we vanaf morgen over het Design of ontwerp van een e-cursus. Het tempo van de Toll-cursus ligt behoorlijk hoog, en hij vraagt dus een pragmatische aanpak, als je wil voorkomen dat de studiebelasting al te groot wordt.

Of we onze e-cursussen daadwerkelijk volgens de vijf stappen van het ADDIE-model ontwikkeld krijgen, moet nog blijken, maar de Toll-cursus zelf beantwoordt alvast aan het AIDA-model: Attention, Interest, Desire en Action. Het is intensief, maar ik kijk al met aandacht en interesse uit naar de volgende actie.

Je bent jong en je wil wat…

Het zal toeval zijn, maar de laatste maanden gebeurt er toch wel wat studiewerk rond een bepaalde gebruikersgroep van het internet en hun verwachtingen tegenover leren en werken : de net-generatie, de digital natives, de einstein-generatie, de e-generatie, de homo zappiens…

En waar studiewerk wordt verricht, worden artikels/studies geschreven zoals in Opleiding & Ontwikkeling, uitgave juni 2008 (die hebben verdorie nog geen online versie??? shame!)

En waar studies worden geschreven, worden seminaries georganiseerd :

De rode draad doorheen mijn persoonlijke kennismaking met dit thema is Pedro De Bruyckere. (waarvoor hartelijk dank Pedro ! Heb je zin om occasioneel schrijver van deze blog te worden?)

En wat typeert deze jongeren dan?

1. Generatie Einstein is mediasmart. Opgegroeid in een 24/7 informatiewereld waardoor informatie over elk denkbaar onderwerp razendsnel gaat, informatiemonopolies niet bestaan, waardoor ze eerlijkheid en openheid eisen.

2. Zij zijn professionele ontvangers, die snappen hoe communicatie en marketing werkt. Als een product/campagne/idee/dienst voor hen niet relevant is of hen om wat voor reden dan ook niet raakt, dan zien of horen ze je niet, ben je onzichtbaar.

3. Ze staan constant in contact met elkaar, waardoor informatie razendsnel verspreid wordt. Dit kan positief zijn (buzz rondom een product dat leidt tot verkoop), maar ook negatief (buzz rondom een film waardoor die flopt)

4. Generatie Einstein hecht emotionele waarde aan middelen en media. Zo zien zij een computer en een mobiele telefoon als een sociale machine, als onderdeel van de manier waarop ze in constant contact staan met hun sociale netwerk van vrienden en kennissen. Zij vinden technische functies van middelen en media niet interessant. Deze zijn ondergeschikt aan de emotionele functie.

5. Generatie Einstein maakt onderdeel van verticale segmenten, een segment gebaseerd op hobby en interessen, dat zich wereldwijd uitstrekt over alle leeftijden en nationaliteiten.

6. Generatie Einstein is gewend aan lezen en direct reageren. Zij zijn eraan gewend te praten, maar ook te luisteren. Zij verwachten tweerichtingscommunicatie, waar wij gewend zijn aan eenrichtingsverkeer. Zij zijn ook zelf zenders geworden. Op het internet profileren ze zichzelf door middel van weblogs en profielensites.

7. Generatie Einstein heeft respect voor iedereen die zichzelf is, authentiek en oprecht met een ware identiteit, niet gekopieerd, maar volstrekt zichzelf. Je hoeft het niet met zo’n persoon eens te zijn, je hoeft die persoon zelfs helemaal niet aardig te vinden, het belangrijkst is dat iemand echt is. Bedrijven moeten dan ook zichzelf blijven en niet jong of hip gaan doen.

Bekijk de presentatie van Pedro op slideshare :

En hoe willen jongeren leren ? Wat verwachten ze van toekomstige werkgevers?

Ze vertellen je het op deze steengoede film met interviews. ( Echt de moeite waard maar opgepast : traaaaaaag ! ) Het zijn allemaal studenten van de Provinciale Hogeschool Limburg. Je weet wel… “de school met de laptop”.

De onderstaande presentatie van Wouter Hustinx van de PHL is slechts een deeltje, maar dan wel dat deeltje wat mij persoonlijk is bijgebleven : E-learning evolueert want de doelgroep en de techniek evolueert.

En wat moeten bedrijven bieden om deze jongeren te werven / te houden?

Wel hier toch al enkele tips :

* wees eerlijk en authentiek.
* stop met mailen (want dat is outdated en traag)
* gebruik instant messaging
* stel web2.0 applicaties ter beschikking
* laat hen informeel samenwerken en communiceren
* geef hen zelfstandigheid
* zorg voor technologische tools
* ..? (zelf aanvullingen? zet het in de commentaren.)

Er valt nog veel te zeggen over dit thema, maar laten we toch ook niet alles over één kam scheren. Er is nog een groep van jongeren die de digitale trein mist, er is nog een groep die niet de capaciteiten heeft ontwikkeld om zelfstandig te leren, te werken, te ontdekken.
Dus is de e-generatie zoveel anders dan voorgaande?

Learn the e-way

Twaalf partners met flink wat ervaring in e-leren werkten drie jaar lang samen aan een project met de naam ELEC. ELEC staat voor ELearner, EContent en verklapt meteen de doelstellingen van het project:

  1. cursisten en studenten informeren over wat e-leren is en wat de mogelijkheden van e-leren zijn;
  2. lesgevers en docenten instrumenten aanreiken waarmee ze zelf elektronisch lesmateriaal kunnen aanmaken.

De resultaten van dit project vind je terug op de website www.learn-the-e-way.be

Op deze site kan je kiezen tussen twee invalshoeken. Die van cursist/student of die van leerkracht/ trainer/coach.

Webbanner06ned

Als cursist of student krijg je info over de voor- en nadelen van e-leren, de e-leermogelijkheden die momenteel bestaan én kan je een testje invullen om uit te zoeken welke leerstijl je zelf hebt.

Webbanner06_ned2

Als leerkracht, trainer of coach leer je hoe je zelf zelf creatief, doeltreffend en gebruiksvriendelijk e-leermateriaal kan aanmaken. Professionele ontwikkelaars geven je tips, voorbeelden en instrumenten.


Bevraging leerkrachten over didactisch gebruik ELO’s

Eind vorig jaar is de sector Internationalisering van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap gestart met een nieuw Comenius project om opleidingsmateriaal en een training te ontwikkelen voor leerkrachten die inhoudelijk (in de les) met een elektronische leeromgeving (bvb Smartschool, Fronter, Dokeos, Blackboard,…) aan de slag willen. De naam van het project is TACCLE : Teachers’ Aids on Creating Content for Learning Environments.

Eén van de onderdelen van het project is een beperkte bevraging bij leerkrachten over hun behoeften ivm leeromgevingen. Men zegge het voort.

Pesten en Geweld? … Genoeg is genoeg.

De beslotenheid van je computer, een internetverbinding en een helpende online coach die je niet hoeft onder ogen te komen… meer heb je niet nodig om een topic als “pesten op het werk” met succes aan te snijden. Daarom ontwikkelden we de webcursus “Pesten en Geweld?… Genoeg is genoeg.
Wie ooit gepest werd, kent het gevoel: je wordt overvallen door machteloosheid en het lijkt alsof je er helemaal alleen voor staat. Zou je iemand in vertrouwen nemen of toch beter niet? En als je dan eindelijk de stap zet om het tegen iemand te vertellen, loop je kans dat hij je niet ernstig neemt en je de raad geeft het je allemaal niet te hard aan te trekken.

Toch hoef je je niet zo machteloos en alleen te voelen als je gepest wordt. Onze nieuwe webcursus ‘Pesten en geweld? Genoeg is genoeg!’ helpt je een flinke stap op weg om het heft weer in eigen handen te nemen.

De cursus is bedoeld voor iedereen die met grensoverschrijdend gedrag geconfronteerd wordt: slachtoffers, getuigen en leidinggevenden. Hoe ontstaat grensoverschrijdend gedrag? Wat zijn de gevolgen? Hoe moet je reageren? Hoe kan je het verwerken? Welke preventiemaatregelen kan je treffen? Wat zegt de wet? Welke mensen kunnen advies geven waar je echt iets aan hebt? Je krijgt heel wat oefeningen, praktische tips én websites van professionele hulplijnen.

Heb je te maken met pesten en geweld? Neem nu de beslissing: genoeg is genoeg!

Studeren waar en wanneer je wil

Komt het door mijn werk aan de Open Universiteit Nederland, dat de berichten mijn aandacht trekken, of is er echt een groei merkbaar in het afstandsleren in Vlaanderen? Op maandag werd mijn aandacht getrokken door een bericht in DS Online met als titel Studeren waar en wanneer je wil, over het Open Hoger Onderwijs aan de hogeschool Katho. Vooral dit citaat vond ik opmerkelijk:

Het valt de docenten daarbij op dat veel studenten helemaal geen behoefte hebben aan fysiek contact. ‘Via de virtuele contacten wordt een echt community-gevoel gecreëerd’, aldus nog Halsberghe. ‘Vaak zijn die contacten zelfs intenser dan in levenden lijve.’

Contacten met de ‘gewone’ studenten van de hogeschool zijn zeer beperkt. ‘We hebben eens gemengde, lessen gegeven, en dat is erg tegengevallen. De jongeren konden niet goed verdragen dat die volwassenen zo gemotiveerd waren.’

“Studeren waar en wanneer je wil” verder lezen

Webleren : waarvoor kiest de webcursist ?

Met de jaarwenteling duiken er weer overal lijstjes en resultaatrapporten op. Zo is het mijn taak om te rapporteren over webleren, het lijstje van meest gevolgde webcursussen samen te stellen en er proberen tendenzen uit te filteren. Maar Edublogs krijgt de primeur 😉

Eerst even de cijfertjes.

Er liepen in 2007 ongeveer 24.000 inschrijvingen binnen voor de ongeveer 100 webcursussen bij VDAB. (In 2006 waren dat er 22.000 ) Tellen we daar de “Blended Leerders” bij (=cursisten in de competentiecentra van VDAB met inschrijvingen voor webcursussen) en de accounts voor partnerscholen, dan komen we aan 29.000 inschrijvingen. Een topjaar dus. Oef… 😉

Dan het lijstje van de 20 meest populaire webcursussen :

Excel 2003 1354
Cursus HTML 978
Binnenlandse Handelsdocumenten 893
Word 2003 855
Kleuradvies voor kleding 832
Starten met je eigen zaak 786
Access 2003 769
Solliciteren 728
Assertiviteit in de werksituatie 703
Verkooptechnieken 691
Nederlandse spelling 623
Computerbeveiliging 576
Dreamweaver 8 536
Powerpoint 2003 Basis 506
Business English 504
Basis Rekenen 499
Initiatie Boekhouden 493
PHP 489
Hedendaagse Kantoortechnieken: binnormen 483
Klantgerichte communicatie 467

En tenslotte de tendenzen :

  1. De typische onderwerpen voor webleren scoren hoog : bureautica, internettechnologie (zoals dreamweaver, html, php…). Nihil novum sub sole.
  2. Soft Skills blijken een constante te worden in de top 10 en 20. (Assertiviteit, verkooptechnieken, communicatie). Ook verleden jaar waren dit toppers. Webcursisten verkiezen dus dergelijke onderwerpen in de geborgenheid van eigen scherm zonder groepsconfrontaties ? Misschien moeten we om die reden daar ook de eerder verrassende “Basis Rekenen” bij catalogeren?
  3. Vreemde eend in de bijt is “kleuradvies voor kleding”. Ook verleden jaar een top 10 webcursus. Vanitas vanitatum et omnia vanitas.
  4. De administratieve beeldschermwerkers grijpen blijkbaar ook meer en sneller naar online leren. Dat merk je aan “business english”, “initiatie boekhouden”, “handelsdocumenten”…
  5. Mensen met technische voorkeuren en achtergrond blijken moeilijk spontaan naar deze leervorm te grijpen. Slechts op de 21e plaats (buiten beeld) duikt de eerste technische cursus op : “Elektriciteit : basisbegrippen”. Op de 43e plaats vind ik pas “autotechniek : basisbegrippen” en op de 45e “planlezen bouw”. Hier is dus nog werk aan de winkel : promo, sensibilisering …
  6. Te merken aan het succes van “Starten met je eigen zaak” zal Vlaanderen in 2008 nog veel nieuwe zelfstandigen mogen verwelkomen. Als ze tenminste de stap durven zetten…

Ik hou het hier even bij. Of misschien toch nog een veelbelovende nieuwkomer. 10 dagen na de lancering waren er al 20 inschrijvingen op “Pesten en geweld? Genoeg is genoeg!”.

It’s all in the name ?

Verderstuderen na technisch onderwijs: enkele ervaringen

De discussie laait geregeld weer op in de opiniepagina’s van de kranten waardoor het daar al bijna een vaste waarde begint te worden, een echte klassieker, zeker in komkommertijdperk. Elke nieuwe minister van onderwijs plaatst de herwaardering van het technisch onderwijs en het terugdringen van het watervalsysteem steevast ergens bovenaan zijn/haar todo-lijstje. Objectieven worden opgesteld en plannen gemaakt. In de praktijk verandert er echter niet altijd veel. Nog steeds heerst er de opinie dat je je middelbare studies bij voorkeur aanvat in het Algemeen Secundair Onderwijs, om indien dit niet zou lukken, af te zakken naar het Technisch Secundair Onderwijs en desnoods te eindigen in het beroeps. Het technisch onderwijs wordt in deze zienswijze (nog steeds) schromelijk onderschat, en dan zeker richtingen zoals industriële wetenschappen, elektromechanica of elektriciteit-elektronica die alle toekomstkansen als kenniswerker bieden en gericht zijn op verderstuderen.

Een recente tekst die mij op een aparte manier aansprak, is deze van Izegemnaar Kurt Himpe. De tekst werd gepubliceerd in Psychologos, het tijdschrift van de Belgische Federatie voor Psychologen (2007, jaargang 22, nr. 4) en is integraal te lezen op de website van N-VA. Vooral volgend citaat deed bij mij een belletje rinkelen:
“Verderstuderen na technisch onderwijs: enkele ervaringen” verder lezen

Studenten bloggen?

Kijk kijk… zo soms gebeurt er nog eens echt iets leuks in de blogsfeer: studenten die (vrijwillig) beginnen bloggen over onderwijs! Het blog “Students 2.0” is zeker een kijkje waard!

We are students: the ones who come to school every day, raise our hands with safe questions, and keep our heads down. Except, now we have a voice—a strong voice—to share our ideas through a global network.

Show your Sco’s 3 : voor ieder beroep

Je bent instructeur/leerkracht metselen. Dag na dag, week na week druppelen beginnende cursisten binnen om te starten met een opleiding. “Individuele opstart” heet dat dan.

En iedere keer weer stel je de vraag : “Kan jij een beetje planlezen? Want je moet wel weten welk materiaal je moet gebruiken, een juiste maat neerzetten enz…?”

En dan is het antwoord soms “ja”, soms “nee”. En dan kan je telkens weer een uurtje of twee intro geven in planlezen, maatvoering, legende….

Zou het dan niet makkelijk zijn dat er een korte e-module is waarmee je de cursist kan laten beginnen? Dan kan je toch nog goed overzicht houden over de andere cursisten die met hun praktijkoefeningen bezig zijn.

En zie…. een webcursus “planlezen” werd ontwikkeld. En telkens diezelfde volgorde : eerst demo of theo en dan oefening. (klik op beide afbeeldingen)

plan2 plan1

Meer info en inschrijven op www.vdab.be/webleren

Openoffice.org in de lerarenopleiding

We hebben het hier op Edublogs.be al vaker gehad over het gebruik van vrije software in de klas, en dus ook over het kantoorpakket Openoffice.org.

Sinds dit jaar gebruiken we op mijn eigen school (Lerarenopleiding Ledeganck Hogent) zowel voor de leerkrachten kleuteronderwijs, lager onderwijs als secundair onderwijs alleen nog maar vrije software pakketten.

Ik had op het laatste edublogsdinner aan een paar edubloggers beloofd een woordje uitleg hierover te geven. Dit weekend verscheen er alvast een interview met mezelf en collega Ilse op Gentblogt.

Wordt vervolgd en hopelijk niet alleen bij ons op school.

Schotland – Vlaanderen: 1-0?

Begin oktober kreeg ik de kans om met een Europese beurs een studiebezoek te brengen aan Schotland. Ik bezocht er samen met 16 andere Europese onderwijsexperts een vijftal scholen en een vijftal contentleveranciers. Het thema van het studiebezoek was “The impact of ICT on learning and teaching”. Het geheel bood een goed overzicht van het ICT-beleid op lokaal en regionaal vlak. We zagen kleine en grote, gloednieuwe en oudere scholen, maar op vlak van ICT hadden ze veel zaken gemeen: een uitstekende ICT-infrastructuur, een gedreven en deskundig leerkrachtenteam en een prima ondersteuning.
“Schotland – Vlaanderen: 1-0?” verder lezen

Idealen

Gisteren vroeg een oud-leerling me of hij een interview mocht afnemen. Hij is pas gestart met een lerarenopleiding en nu moet hij nadenken over hoe hij onderwijs zou organiseren en die ideeën toetsen aan die van leerkrachten die (al wat) praktijkervaring hebben.

Samengevat kwamen zijn vragen neer op het volgende: “Als je geen rekening zou hoeven te houden met politiek, financiële,… obstakels, hoe zou jij het onderwijs dan organiseren?”

Ik vond die vraag wel interessant en ik vermoed dat de meeste mensen die iets met onderwijs te maken hebben daar wel ideeën over hebben. Iedereen leert wel iets uit zijn ervaringen en/of van zijn leerlingen. Het is ook een positieve denkoefening. Je kan nadenken over wat verkeerd of minder goed loopt zonder per se gal te gaan spuwen. Door de ideale situatie te beschrijven, maak je meteen duidelijk wat er nu niet ideaal is en formuleer je vanzelf alternatieven.

In 1967 organiseerde de Britse krant “The Guardian” een wedstrijd voor scholieren. Ze schreven verhandelingen over de school zoals ze was en hoe ze zou moeten zijn. Er kwamen zoveel interessante reacties dat er genoeg materiaal was voor een boek. In 1969 verscheen “The School that I’d Like”. In 2001 werd het experiment met nog meer succes overgedaan.

Kunnen wij ook zoiets?

Schoolstress bij ouders

Examentijd : De vervelende en dwingende bevelen van vader/moeder, de beperking van TV- en computertijd, de opgevoerde druk, het meedogenloze “opvragen” van geleerde lessen, het inderhaast opbellen van bevriende ouders voor kopies, het angstig afwachten van het rapport…..

Iedere ouder kent het wel. Maar daar gaat dit artikeltje niet over. Wat mij ergert is de niet-examenperiode, de avonden van doodgewone lesweken… “Schoolstress bij ouders” verder lezen

Gezocht: Kan je leren spieken?

December komt eraan. Dat betekent examens voor de scholieren en voor studenten de laatste lesdagen voor het examen in januari.

“Ken jij websites waar studenten kunnen leren hoe je moet spieken?” vroeg Pieter Lesaffer van De Standaard? Er zijn bronnen op het net waar je bijvoorbeeld kan leren hoe je “anders en creatief” kan omgaan met je rekenmachine.

Iemand ervaring met dit soort bronnen? Of een verhaal uit je klas? Vertel het in de comments en/of stuur voor 3 december een mailtje naar Pieter.

Ik heb er geen ervaring mee. Mijn studenten spieken natuurlijk niet 😉

Note: we zetten een link in deze post na publicatie van het artikel.

De Tweede Wereld

Second Life Feestje

Gisterenavond als voorbereiding op de ICT praktijkdag eindelijk eens wat tijd gemaakt om Second Life eens wat intensiever te bekijken. Je weet wel : Second Life is die virtuele wereld die spectaculaire groei vertoont en waar nu meer dan een half miljoen wereldburgers hun eigen online virtuele wereldje uitbouwen, virtuele diensten en producten kopen, geld verdienen en uitgeven, en zelfs popconcerten bijwonen..

Enkele onderwijsinstellingen en lesgevers beginnen zich nu ook af te vragen wat de onderwijskundige meerwaarde kan zijn van zo’n virtuele wereld… Spelend leren in virtuele werelden?
Vooral voor afstands- en online onderwijs kan dit interessant zijn, zo leren de eerste ervaringen. De ‘Second Life Education Wiki’ is alvast een goed vertrekpunt voor een aantal tips, tricks, en wat interessante locaties om eens te af te wandelen met je virtuele stapschoenen.

“De Tweede Wereld” verder lezen

ICT, afstandsonderwijs en ontwikkelingssamenwerking

Studie

Vandaag in mijn postvak de studie “ICT, afstandsonderwijs en ontwikkelingssamenwerking”. Deze studie werd gepubliceerd door het CAWET (“Het Comité van de Academie voor Wetenschappen en Techniek werd opgericht door de Klasse der Natuurwetenschappen van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. Het comité, dat ten hoogste 50 leden telt, is paritair samengesteld uit vertegenwoordigers van de academische en van de industriële wereld.”)

Interessante lectuur, waarin het ICT ondersteund afstandsonderwijs gepromoot wordt om kansen te vergroten van derde wereldlanden, die op deze manier kunnen participeren aan kwalitatief hoogstaand onderwijs.

Ik stel me wel vragen bij twee aspecten:
– De studie werd me bezorgd op papier via de post (snail mail). Vreemd dat een dergelijke studie niet via allerlei digitale nieuwsbrieven/ communicatiekanalen gedistribueerd wordt. Lijkt wel een beetje old-school. (vandaar een eerste poging…)
– Ik stel me erge vragen bij het Westerse academische onderwijs dat in Afrika gaat uitleggen hoe je afstandsonderwijs via ICT gaat implementeren, ook in basis-, secundair en volwassenenonderwijs. Ik dacht dat we daar in Vlaanderen ook nog wat missionariswerk kunnen gebruiken?

Web 2.0 Seminarie bij AVNet

Op dinsdag 14 november was er bij AVNet – K.U.Leuven een seminarie over Web 2.0, waarover ik geprobeerd heb life te bloggen – in het Engels op mijn weblog Stievie’s adventures in e-Learning: Web 2.0 Seminar at AVNet.
Twee ervaren edubloggers – Tom Wambeke & Maarten Cannaerts – gaven er toelichting over hun ervaringen met Web 2.0 en mijn collega Bieke gaf afsluitend een antwoord op een paar vragen die vooraf gesteld waren. De sessie is online beschikbaar via deze link.
Naar goeie gewoonte was het een moeilijke evenwichtsoefening tussen ‘Veel info’ en ‘Gerichte info’. Ik hoop dat de opdracht gelukt is .