De bedevaart naar Online Educa Berlin zit erop. Meer dan 2000 deelnemers uit 92 verschillende landen waren begin december present op de conferentie waar innovate, share, succeed de kernwoorden waren voor 2009. Hoewel iets lauwer dan de editie van vorig jaar, kon OEB zijn imago als barometer van wat er e-learning- en mediagewijs in onderwijsland speelt, opnieuw waarmaken. Een crossposted impressie:
When it comes to the future, there are three kinds of people: those who let it happen, those who make it happen and those who wondered what happened. (John M Richardson Jr)
Lord Puttnam begon als filmproducer en keynote spreker sterk met een statement dat onderwijs een gelijkaardige verandering in mindset nodig heeft als het denken en handelen over het klimaat. We hebben geen andere keuze dan veranderen. Onderwijs is de sleutel. Omdat de verwachtingen van onderwijs door de maatschappij en de lerenden veranderd zijn, adviseert Lord Puttnam a deep collective breath om daarna willens nillens en dringend de kloof tussen onderwijs en realiteit te dichten. Hij verwijst naar het informele crash-fail-retry leren en de rol die digitale media spelen om te ontsnappen aan de passieve wereld van chalk and talk. Zowat alle keynote speakers kaderen het conferentieonderwerp in wereldthema’s en benadrukken daardoor het belang van visie bij het implementeren van digitale media in onderwijs. Lord Puttnam doet dat aan de hand van de trailer van zijn onderwijsfilm We’re the People We’ve Been Waiting For:
Ook Brian Durrant heeft het over een kloof tussen maatschappelijke uitdagingen en onderwijs. Hij pleit eveneens voor flexibel werken en de brede school. Opvallend is dat Durrant, samen met vele andere sprekers, een bijzondere rol weglegt voor leiderschap. Change management moet bovenaan het prioriteitenlijstje van directies staan om onderwijs desnoods opgelegd en onder meer door digitale media te veranderen. Niet alleen serve, maar serve and lead. Een geanimeerde Zenna Atkins waarschuwt voor een relevantie- en geloofwaardigheidskloof en haakt bij de vorige keynotes aan als ze pleit voor leiderschap zónder angst.
Alles verandert, hoor ik in een eerste parallelsessie. Leerkrachten lijken aan digitale mediaexperten nochtans te vragen: “When do you come to the point and can we start using the existing technologies in class?” Vergeet het, dat punt zal nooit komen omdat alles blijft evolueren, stipt Richard Straub aan – later gesterkt door een uitspraak van Karyn Romeis die me erg is bijgebleven: “We live in a permanent beta age.” Romeis citeert verder nog een ijshockeyspeler: “A good hockey player plays where the puck is. A great hockey player plays where the puck is going to be.” en schetst de uitdaging dat onderwijs niet eens altijd weet waar de puck naartoe gaat en lerenden moet opleiden voor net zo’n toekomst die alle kanten kan uitgaan. “We have to let learners out of the box and get less precious about controlling their learning.” Controle is een illusie, zegt ze, waarbij ze onbewust doelt op het informele leren dat bijna per definitie zonder controle plaatsvindt. Fabrizio Cardinali haalt in een Europese context aan dat we slimmer moeten worden om op wereldvlak competitief te blijven. Europeanen worden ouder en zijn met steeds minder. Het politieke debat moet zich verschuiven van low cost battle naar de 21st Century Skills Challenge. Technologie kan helpen bij die uitdaging, net als gepersonaliseerd leren en microtraining, al dan niet mobiel. Dat we ons maar beter voorbereiden op turbulenties om over het tipping point te komen, is een waarschuwing van Martine Rey.
De Berlijnse barometer duidt de trend naar Personal Learning Environments (PLE) aan. In een volgende parallelsessie leer ik dat K.U.Leuven partner is in het Europese ROLE project over Responsive Open Learning Environments. Het project vindt alweer zijn roots in het idee dat het meeste leren zich op informele wijze volstrekt, volgens Karen Valesco. ROLE sluit aan bij de trends van mobiel en DIY (do-it-yourself) leren. Van een korte presentatie door Dr. Genny Dixon over digitale geletterdheid onthoud ik dat werkgevers op zoek zijn naar not a specialist, nor a generalist but a versatilist.
The aims of wide access, high quality, and low cost are not achievable, even in principle, with traditional models of higher education based on classroom teaching in campus communities. (Sir John Daniel, March 2009)
Het grote en bij momenten wel heel levendige OEB debat kopt luid met de stelling: “This House believes that the increasing use of technology and social software is damaging students’ minds and undermining the benefits of traditional methods of learning.” De uitkomst? Die lag zoals verwacht in het midden. Psycholoog Dr. Aric Sigman speelt de rol van tegenstander van een te intensief gebruik van digitale media door jongeren. Hij heeft alleszins een punt wanneer hij zegt: “Yóu invent the labels for different media. In the mind of kids there is little difference.” en “The debate is not about technology but about parenting.” Voorstander Donald Clark scoort met een quote van Dewey: “If we teach today as we taught yesterday, we rob our children of tomorrow.”, terwijl Bruce Anderson Dr. Sigman bijtreedt dat het in essentie over opvoeding gaat. Jerry Michalski probeert de realiteit pragmatisch te verwoorden met “there is probably more good than evil in it. […] What we haven’t yet done is to build into the technology we use a good ‘do not disturb’ function, so that it is easy to take time off from the Net. Nor have many of us taken the steps necessary to stay away voluntarily, even for certain periods of time each day. Control over our time and attention really comes from within, but these new shiny objects will be irresistible for some time to come. I do believe this will work out well for us in the end. Where the end is, however, I cannot say. [...] We’re in a Model T phase of digital media. We’ve got no idea where it’s going. It looks like we’re creating a global brain.” Met die laatste zin is de link naar connectivism zo goed als gelegd en de nood aan een nieuwe geletterdheid andermaal uitgesproken.
In times of change, learners inherit the Earth, while the learned find themselves beautifully equipped to deal with a world that no longer exists. (Eric Hoffer)
Tijdens de keynote van de tweede dag vraagt Gilly Salmon zich af waarom onderwijs zich zo moeilijk aanpast. Aan de hand van een leerboom beschrijft Salmon de mijlpalen in leren. De leerboom begint bij grottekeningen en stipt het internet als tweede grote wonder van de onderwijswereld aan. De verwachtingen van onderwijs zijn volgens Salmon niet meer in te lossen met de huidige modellen van onderwijs. “Learners move between the branches of the tree of learning using technoshine to light the way.” Artur Dyro stelt dat de afstand tot informatie nog zal verkorten met de mobiele trend en hekelt de groeiende kloof tussen leerkrachten en lerenden. Tot de essentie van digitale media komt Lizbeth Goodman met briljante cases. Zo doelde een project rond hedendaagse dans met mensen met een beperking en met motion capturing op het reflecteren met jongeren over vooroordelen en over meervoudige perceptie. Hoe gebruiken we onze tijd het best, vraagt Goodman.
As what is possible is changing, the focus needs to shift to what matters rather than what is possible (Wayne Hodgins)
In de parallelsessie die ik nog meepik voor Inge Peeters van School of Education en ik onze eigen presentatie (Strategies to Sensibilise Teacher Trainers for the Use of Digital Media) houden, brengt Ricardo Torres Komper een case van een Web 2.0 benadering voor Personal Learning Environments. Een van zijn studenten noemde haar online Netvibes pagina waarin ze alles samenbracht toepasselijk “My Personal Page of Everything”…
[Foto's: OEB Picture Gallery]
Een uitgebreider verslag volgt binnenkort op de website van School of Education.
Bedankt voor het interessante verslag Jeroen. Ik hoop er ooit eens bij te zijn daar in Berlijn.
Prachtverslag zo uit eerste hand! Niet te missen.
Jeroen, mooi verslag. Trouwens, ik was ook op Educa. We hebben elkaar niet ontmoet… er was ook zoveel volk.
Thx for sharing. Ben ook benieuwd naar de uitgebreidere versie. Is die er al?
[...] Jeroen Thys over onderwijs van vandaag en morgen. In dit verband verwijs ik eveneens naar zijn verslag over de Online Educa Berlin 2009. En wie OEB zegt in het Nederlands, zegt Wilfred Rubens. [...]