New Millennium Learners

Logo NML quadri

Van 21-23 september vond te Brussel de internationale conferentie “New Millennium Learners” plaats. De conferentie was een co-organisatie van het Vlaamse ministerie van Onderwijs en Vorming en de OESO en had tot doel de tussentijdse resultaten van het onderzoeksproject New Millennium Learners voor te stellen. Dat onderzoek betrof analyses over de relaties tussen ICT en leerresultaten van PISA, een survey naar de integratie van ICT in nationale curricula, e.a.

 Het NML-project is belangrijk omwille twee zaken. Ten eerste het inzicht dat ICT een cruciale rol speelt in onze kenniseconomie en daaraan gekoppeld de nood aan nieuwe competenties die deze economie met zich meebrengt. Ten tweede het gegeven dat ICT zo’n belangrijke rol speelt in het leven van jongeren dat daardoor hun verwachtingen aan het onderwijs én hun leerresultaten worden beïnvloed.

 De resultaten van dit eerste onderzoeksluik en vooral de vaststellingen uit het NML-onderzoek m.b.t. de invloed van ICT op schoolresultaten roepen veel vragen op, niet in de laatste plaats bij het ICT-beleid zoals dat de voorbije jaren hier en in andere OESO-landen gevoerd is.

 

Zo stelt men vast dat nagenoeg alle leerlingen vertrouwd zijn met computers en deze actief gebruiken. Het thuisgebruik ligt meestal erg hoog maar er is geen enkele relatie tussen mate van thuisgebruik (doorgaans hoog) en ICT-gebruik op school (doorgaans laag). Nog belangrijker: er is geen impact van ICT-gebruik op school op de schoolresultaten maar er is wel impact van thuisgebruik. Met andere woorden leerlingen die thuis vaak ICT gebruiken halen betere schoolresultaten.

 veen slide mediaconsumption

 

Bron: Wim Veen, TU Delft, NL

Even kort door de bocht zou je kunnen stellen dat ICT overal is behalve op school. Iets wat ondersteund wordt door een onderzoek van Wim Veen naar mediaconsumptie doorheen de dag. Let op de immense dieptepunten tijdens de schooluren. Verklaringen hiervoor zijn erg uiteenlopend. De STEPS-studie van de Europese Commissie wijst eveneens op deze merkwaardige paradox:  de meeste leerkrachten basisonderwijs (75% in de hele EU) gebruiken zelf ICT en zijn optimistisch over de effecten ervan in de klas. Anderzijds is er slechts een beperkt pedagogisch gebruik van ICT. Dus hoewel ze er het nut van inzien, missen ze de pedagogische visie of zijn de randvoorwaarden onvoldoende vervuld om ICT ook daadwerkelijk toe te passen en gebruiken leerkrachten ICT vnl. voor de lesvoorbereiding en administratieve taken. Speelt hier het effect “you teach as you have been thought”, zoals Maarten Cannaerts recent stelde?

Andere resultaten van NML hebben betrekking op de verwachtingen die leerlingen hebben aan een actueel onderwijs. Leerkrachten hebben de neiging de verwachtingen van NML niet correct in te schatten (zowel overschatting and onderschatting). 31% van de leerlingen leert graag met ICT maar het liefst leren 15-jarigen in groepjes of door praktijkgerichte lessen. Leren met ICT komt pas op de 4e plaats. Dat zijn de verwachtingen, wat is nu de praktijk? Slechts 17% van de leerlingen krijgt ook effectief de kans om met ICT te werken. ICT-gebruik komt pas op de 9e plek wat betreft effectieve dagdagelijkse klasgebruiken. Met stip op 1 staat “copy from the board or book”, op 2 “listen to a teacher talking”… Een en ander ontlokte de hoofdonderzoeker – Francesc Pedro - de provocerende stelling:  “leerkrachten die de rol van ICT in het dagelijks leven van hun leerlingen niet begrijpen, moeten zich afvragen of het lerarenberoep wel iets voor hen is.”

De sterke relatie tussen thuisgebruik en schoolresultaten leidt nog tot een ander inzicht: leerlingen (NML) zijn grootgebruikers van digitale media geworden en dit heeft belangrijke implicaties voor de ontwikkelingen van cognitieve vaardigheden, sociale waarden en attitudes en leerverwachtingen. Hier tekent zich een nieuwe digitale kloof af: tussen diegene die de juiste competenties hebben om voordeel te halen uit computergebruik en diegene die deze competenties niet hebben. Dit alles heeft minder te maken met de frequentie van het thuisgebruik maar eerder met de aard ervan. Slagen leerlingen er omwille van het sociaal-economische status, peers, etc in om het beste uit ICT te halen of blijft het bij ICT-gebruik met een entertainend karakter? Op dit moment is de sociale status doorslaggevend in het verwerven van de sociaal en economisch noodzakelijke ICT-competenties. Voor onderwijs is er geen alternatief: ofwel speelt de school een rol om deze kloof te dichten, ofwel – als ze dat niet doet – versterkt ze deze kloof nog.

Laten we nog even stilstaan bij die gewenste competenties. Nieuwe competenties zijn o.a. zoeken, verwerken, opslaan en hergebruik van informatie, analyse, kritische beoordeling van informatie, omgang met zeer uiteenlopende bronnen en media, kennisdeling in sociale netwerken,…dit zijn zaken die niet of juist zeer moeilijk in informele leercontexten aangeleerd worden. Er is dus wel degelijk nog een taak voor het onderwijs. Gegeven het grote thuisgebruik gaat bovendien de invloed van ouders veel verder dan aandacht voor pakweg veilig ICT-gebruik. Ouders zouden veel meer oog moeten hebben voor de kritische omgang van hun kinderen met digitale media.

De derde dag van de conferentie was gewijd aan het thema “e-assessment”. Een belangrijke vaststelling uit de landensurvey  is dat ICT in de meeste OESO-lidstaten deel uitmaakt van het curriculum, maar dat vormen van daaraan aangepaste evaluaties vaak in hun geheel ontbreken, met uitzondering van Denemarken. Nochtans blijkt dat de integratie van ICT in het curriculum niet werkt indien er geen degelijke vorm van assessment is van dat curriculum. Andreas Schleicher (de man achter PISA) meent dat assessment nu nog veel te vaak een terugkijken is op wat iemand geleerd heeft, terwijl men in feite zou moeten nagaan of men het geleerde kan toepassen in een andere context. Nieuwe vormen van evaluatie zoals e-portfolio, zelfevaluatie,  persoonlijke ontwikkelingsplanning,… hebben een groot potentieel dat amper verkend is.

Dit alles noopt ons tot de vraag: “maakt ICT op school een verschil?” Het onderzoek is in elk zeer kritisch. Beleidsaanbevelingen zowel van STEPS als van NML liggen in dezelfde lijn. Eerst moeten de randvoorwaarden voor zinvol ICT-gebruik vervuld zijn: voldoende infrastructuur, goede educatieve software en goed gevormde leerkrachten die er kunnen mee werken. Dit zijn drie noodzakelijk maar onvoldoende voorwaarden. De NML-onderzoekers  dringen er bij de beleidsmakers op aan om aan leerkrachten de boodschap te geven dat van hen verwacht wordt dat zij aan de nieuwe competenties van ICT-wijsheid en mediageletterdheid prioriteit geven. Daarnaast moet er veel sterker ingezet worden op leerkrachten en op de ontwikkeling van een digitale didactiek. Overheden moeten duidelijk maken aan alle betrokkenen – leraars, directies, maar ook ouders, begeleiders,… – dat ICT belangrijk is voor de opleiding van jongeren en dat het computergebruik in scholen verhoogd moet worden tot op een niveau dat het ook écht relevant wordt.

Meer info: http://www.nml-conference.be/ rubrieken “background documents”  en “presentations”

Bekijk ook de filmpjes eens waarin leerlingen zelf aan het woord komen.

9 responses to “New Millennium Learners”

  1. maarten

    Bedankt voor het uitgebreide verslag en kritische blik Jan. Hopelijk hebben jullie genoten van de intellectuele gedachten-uitwisseling en van het bijbehorende conference dinner :-p

  2. News from Belgium « Gaming mindset Blog

    [...] here. This is the article. Conference website found here. Creds to [...]

  3. Smetty

    Zeer interessante post. Héél terechte conclusie ook. Er zal serieus op de gaspedaal gestaan moeten worden om naar de ideale situatie te komen. Niet echt iets waar ik in geloof in tijden van crisis.

  4. Frederik Van Lierde

    Terechte conclusie, nochtans kan je heel goedkoop ervoor zorgen dat ICT op de scholen gebruikt worden. Ik ben zeker dat hardware specialisten mee op de boot gaan springen. Onderwijs is een serieuse business.

    Het ligt ook aan de top vanhet onderwijs, zij zouden de trekkende kracht moeten zijn.
    En ja ook al kunnen we goedkope projecten opstarten die pedagogisch verantwoord zijn, dan zal het vooral het gaspedaal worden voor diegenen die les moeten geven en die mensen hebben al zoveel werk.

  5. Jeroen

    Alweer een eye-opener. En alweer komt het profiel van de leerkracht naar boven als misschien wel sleutelaspect. “Nothing will happen without good teachers.” Inzetten op de lerarenopleidingen…

    Evenwel vind ik me niet in een digitale didactiek. Ik ben overtuigd van een holistische aanpak waarin een digitale didactiek niet als apart beschouwd wordt, maar organisch in de algemene didactiek ingebakken zit, vertrekkend vanuit de onderwijsvisie. Digitale realiteit. Immers: “leerkrachten die de rol van ICT in het dagelijks leven van hun leerlingen niet begrijpen, moeten zich afvragen of het lerarenberoep wel iets voor hen is.” ;-)

  6. Jeroen

    Ook blij met de shift naar media literacy, trouwens ;) Holistisch.

  7. Ruben

    Mij is heel wat anders blijven hangen van deze conferentie :

    * België scoort zeer middelmaats (euphemisme ! ) op vlak van ict-integratie in onderwijs en vorming

    * de nieuwe digitale kloof = not the access to ict but the use of ict. maw het is er maar het wordt niet goed gebruikt.

    * de nieuwe “skills” voor de 21E zijn niet ict maar mediasmartheid, infovergaring, kritische denken, zelfstandig leren, enz enz

    Volgens mij ging de conferentie vooral over dit laatste.

  8. Jan

    @ Ruben,
    Wat je laatste opmerking betreft: helemaal akkoord, maar een centrale boodschap was wel dat in alle processen die eropgericht zijn om bij de new millennium learners competenties zoals zelfstandig leren, kritische omgang met informatieverwerking, creativiteit e.d. te ontwikkelen, ICT daarbij een cruciale rol speelt. In die zin werden de discussies over 21st century competences volgens mij niet losgekoppeld van het meer gangbare debat omtrent de ICT-integratie in scholen. Exemplarisch hiervoor was ook de presentatie van de landensurvey waaruit blijkt dat er binnen de OESO helemaal geen “common language” is omtrent wat 21st century skills precies zijn.

    ter info nog een interessante debriefing omtrent NML: http://www.tommarch.com/ozblog/2009/10/18/nml-debrief/

  9. “Het Onderwijs Moet Veranderen!”

    [...] Mooi gemaakt, maar o zo vol platitudes of radicale opvattingen. De wereld verandert zo snel. De jeugd is helemaal anders. Het onderwijs moet radicaal veranderen. In de toekomst zal je nieuwe jobs moeten doen. Je zal niet [...]

Leave a Reply

Hou me op de hoogte van nieuwe reacties via e-mail. Je kan deze ook volgen zonder zelf een comment toe te voegen.