Actua: Te weinig studenten gaan op Erasmus

Amper twee procent van de studenten aan de Vlaamse universiteiten en hogescholen zijn buitenlanders met een Erasmusbeurs. En buiten Nederlanders, zijn er weinig buitenlanders die zonder zo’n beurs hier komen studeren.

Volgens Guy Tegenbos is de verklaring dubbel. Onze universiteiten en hogescholen zijn nog vaak in zichzelf gekeerd. Ze sluiten weinig akkoorden met buitenlandse zusterinstellingen voor Erasmusuitwisselingen. Ze vinden dat wat die instellingen bieden, niet ‘evenwaardig is’ met wat zijzelf bieden.
Daarnaast zijn de kerktorenmentaliteit en het provincialisme in Vlaanderen de voornaamste drempels.. Jongeren kiezen een universiteit of hogeschool vlakbij huis. Ze reizen zelfs niet binnen Vlaanderen van de ene instelling naar de andere als die beter is voor de specialiteit die hen interesseert.

De Vlaamse Vereniging van Studenten ziet het ruimer en wijst erop dat een gebrek aan financiële middelen een belangrijke drempel blijft. Er zijn te weinig mobiliteitsbeurzen en de beurzen zijn niet aangepast aan de levensduurte van het land van bestemming.
Ook de bureaucratie, zoals Visaproblemen, houdt nog steeds veel studenten tegen. Bovendien zijn er steeds meer gegadigden zijn dan plaatsen.

Vlaams minister van Economie en Innovatie Patricia Ceysens (Open VLD) denkt dat meer lessen in het Engels meer buitenlandse studenten naar Vlaanderen kan halen. Ze pleit ervoor om de taalregelgeving voor het hoger onderwijs aan te passen. Ze volgt daarmee een aanbeveling van de commissie-Soete, die het innovatie-instrumentarium in Vlaanderen doorlichtte.
Ook Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) vraagt zich af of er in het hoger onderwijs meer les gegeven mag worden in een andere taal. Hij vraagt aan het onderwijsveld om na te gaan of de regels aangepast moeten worden.

VVS waarschuwt echter voor een taalbarrière en vraagt maatregelen als taalopleidingen voor studenten, het inpassen van vreemde talen in bestaande opleidingen en taalcursussen aan democratische prijzen.

Een versoepeling van de taalregeling in het hoger onderwijs kan zeker een positieve bijdrage leveren aan internationalisering ervan. In de masteropleidingen moet het vrijer gebruik van vreemde talen, niet alleen het Engels maar ook het Frans of het Duits etc. toegestaan worden.
Uiteraard mag dit niet zomaar. Het moet een reële toegevoegde waarde bieden voor de opleiding. Studenten moeten inderdaad in de aanloop naar een masteropleiding voldoende taalonderwijs krijgen. De bacheloropleiding is hiervoor het geschikte vehikel. Bovendien moeten ook de proffen een zeker niveau van taalkennis hebben. Er is namelijk niets zo slecht als les krijgen in het flenglish. Er zijn voldoende taaltesten op de markt, bijv de TOEFL-test, om dat minimaal niveau te bepalen.
Tenslotte ligt er ook een verantwoordelijkheid bij de politiek. De Vlaamse parlementsleden moeten eens op een volwassen manier durven debatteren over vreemde talen in het hoger onderwijs en niet steeds vervallen in kneuterige nationalistische reflexen of ouderwetse calimerocomplexen.

5 reacties op “Actua: Te weinig studenten gaan op Erasmus” »»

  1. Comment van Christine | 01/15/08 at 1:13

    Het staat buiten kijf dat het gebrek aan opleidingen in een andere taal (Engels, Frans en Duits) één van de hoofdredenen is.
    Hogescholen doen veel meer aan uitwisselingen dan de universiteiten. , hebben daar ook een kaderfunctie voor over.
    Ik treed Guy Tegenbos ook bij wanneer hij zegt dat wat die instellingen bieden, niet ‘evenwaardig is’ met wat zijzelf bieden. De voorbeelden zijn legio. Iemand die aan een Vlaamse universiteit altijd grote onderscheiding haalt, en datzelfde resultaat in, pakweg Portugal, behaalt, ziet plots haar 18 veranderen in een 14, of nog minder. Zomaar. En dat doet natuurlijk de ronde. Hoe motiveer je dan nog Vlaamse studenten?

  2. Comment van Danai SAE-HAN | 01/15/08 at 8:24

    Ik treed dhr. Masschelein volledig bij inzake de te strikte voorwaarden voor taalgebruik in het hoger onderwijs.

    Het Structuurdecreet[1] vereist dat elk jaar de studentenraad het taalgebruik in de gehele hogeschool of universiteit dient te evalueren. Wat betreft de Hogeschool voor Wetenschap&Kunst (mijn eigen instelling) zal de evaluatie door mijn studentenraad tegen eind januari voltrokken zijn.

    De regeling is grosso modo als volgt: uitgezonderd de taalvakken en opleidingsonderdelen buiten een Vlaamse onderwijsinstelling, mag het aandeel van anderstalige vakken in de gehele bacheloropleiding niet hoger zijn dan 10% der (180) studiepunten. Bij initiële masteropleidigen moet het vak functioneel zijn. Bij postgraduaten, manama’s, enz. is de instelling volledig vrij.

    Een gemiddeld vak is drie studiepunten waard; dat betekent dus zes vakken over drie jaar. Niet veel, als u het mij vraagt.

    Bovendien is er een bijkomende (voor mij weinig steekhoudende) beperking voor professionele bachelors: de leerstof in de andere taal (uitgezonderd taalvakken en niet-Vlaamse hogeschool) mag niet worden geëxamineerd, tenzij de docent de cursus ook in het Nederlands wordt aangebracht of gedoceerd.

    Een docent zal, zo is toch mijn overtuiging, twee keer nadenken eer ie leerstof in een andere taal geeft: het betekent extra werk (bijvoorbeeld extra stencils in het Nederlands ipv kopies uit een anderstalige handboek); en een hoger risico dat voor dat gedeelte er meer klachten zullen komen na de examens omdat het stukje leerstof (bijvoorbeeld een hoofdstukje Expeditie) in het Duits werd gedoceerd, maar de studenten dienden het zelf te lezen in het Nederlands.

    Ondergetekende heeft, toen nog in zijn derde jaar professionele bachelor Rechtspraktijk aan de Karel de Grote Hogeschool, een aantal Erasmusvakken gevolgd die de hogeschool eveneens bood aan niet-Erasmusstudenten ter vervanging van enkele keuzevakken. Voorwaar een uitstekend initiatief voor mensen zoals ik, wier moeder zulke lekkere boterhammetjes maakt waartegen geen enkele buitenlandse opleiding opgewassen is, althans als ik de commentator mocht geloven op Klara gisterochtend.

    Een versoepeling van de taalregeling lijkt me een noodzakelijke voorwaarde om studenten meer vertrouwd te maken met anderstaligheid zonder ondertitels (uiteraard niet meegerekend de door Goropius onderzochte taal van Adam en Eva’s Aards Paradijs, nl. het ABA.).

    Of een wegwerking van de provinciale barrière (eenzelfde opleiding in het Nederlands moet ook aangeboden worden in dezelfde provincie) voldoende zal zijn, is twijfelachtig.

    Indien daarentegen de grens van 10% wordt weggewerkt of toch minstens wordt verdubbeld, zie ik, althans voor de Associatie K.U.Leuven, goede perspectieven, zeker indien het gepaard gaat met een goede flexibilisering met een ruim aanbod aan keuzevakken binnen een regionale pool van de Associatie. Het zal de student uit binnen- en buitenland een veel ruimer pakket aanbieden aan meertalig hoger onderwijs.

    Want de meertaligheid die Vlamingen zich zo graag toemeten, verliest aan geloofwaardigheid indien men niet toelaat deze eigenschap ook te ontwikkelen in het hoger onderwijs.

    Danai Sae-Han
    bestuurder Studentenraad Associatie Leuven (2007-2008)
    voorzitter Studentenraad W&K (2006-2008)

    [1] Art.91 §6 van het Structuurdecreet dd. 4 april 2003 (B.S. 18 augustus 2003); art.7 van het Besluit van de Vlaamse Regering dd. 11 juni 2004 betreffende de regeling van de wijze van verantwoording van het gebruik van een andere onderwijstaal dan het Nederlands.
    [2] Ook andere studentenvertegenwoordigers hebben moeite met de huidige rigiditeit. Zie bijvoorbeeld de toespraak van Nicolas Bas, een studentenvertegenwoordiger van UA, bij de opening van het academiejaar 2007-2008 van de Associatie Antwerpen.

  3. Comment van Peter Dedecker | 01/15/08 at 11:25

    Akkoord wat de toegevoegde waarde van het Engels betreft, zeker mbt het verlagen van de drempel voor buitenlandse studenten. Bij andere talen (Frans, Duits,…) is dat echter veel minder het geval: enerzijds is de kennis van het Engels voor de meeste binnenlandse studenten veel minder een probleem dan bij andere talen, anderzijds beperk je met het Frans of Duits alweer je aantrekkingskracht op buitenlandse studenten en voer je daar weer een extra drempel in.

    Ik ben voorstander om ons meer internationaal te profileren, en opleidingen in een andere taal dan het Nederlands aan te bieden, maar dan wel enkel in het Engels.

  4. Comment van Danai SAE-HAN | 01/15/08 at 12:46

    Me dunkt dat een loutere aanbodverhoging voor Engelstalige vakken veel te kortzichtig zou zijn. Waar ik voorstander van ben, is meertaligheid, niet tweetaligheid. Indien dat laatste het geval zou zijn, zou ik als toekomstige bedrijfsleider niet weten waarom ik een Belg zou aannemen in plaats van een werknemer uit de grotere landen Duitsland, Frankrijk of Nederland: de studenten zijn ook daar vaak evenzeer tweetalig.

    Net zoals een kleine open economie als België veel minder baat heeft bij het in stand houden van handelsbarrières zoals tarieven dan een groot land, zo ook heeft het weinig zin om grote restricties met betrekking tot taalgebruik te handhaven.

    Duitsland, Nederland en Frankrijk blijven de belangrijkste exportlanden[1]; het relatief aandeel van Duitsland is bijvoorbeeld van 2005 naar 2006 nog maar eens groter geworden.

    Ik heb toevallig goede contacten met mensen uit enkele multinationale bedrijven zoals AGFA. Daar spreekt men voornamelijk Engels tegenover Franse en Duitse klanten en leveranciers. Indien Belgen zich moeten beroepen op een trucje van gelijkheid van onderhandelingswapens (in casu dat beide onderhandelaars niet hun moedertaal hanteren bij gesprekken), niet uit tactische overwegingen maar louter omdat veel onzer managers de taal niet meer kennen, dan zie ik dit als een teken van zwakheid.

    Er rest dan nog maar weinig verschil met de zogenaamde meertaligheid van hoger afgestudeerden uit de andere landen.

    Een verhoging van het aanbod aan Engelstalige vakken zal zeker internationale studentenmobiliteit naar hier (en voor studenten zoals ik misschien ook interne mobiliteit) verhogen. Maar een uitbreiding van het aanbod in andere talen dan het Engels zou m.i. evenzeer de mobiliteit van onze studenten verhogen richting buitenlandse onderwijsinstelingen. Indien we willen dat kennis een belangrijker onderdeel van onze economie wordt, dan moeten we ook bereid zijn om dat te exporteren.

    [1] Cijfers van F.I.T.

Trackbacks/Pingbacks »»>

  1. [...] You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site. Leave aReply [...]


Geef uw reactie »»

Omdat wij te veel spam comments ontvangen, worden alles reacties tijdelijk gemodereerd. Het kan dus even duren alvorens uw comment gepubliceerd wordt.

Wij willen graag uw reactie horen. De redactie sluit niet uit dat comments die derden schade toe brengen, verwijderd zullen worden. Klik hier voor ons privacy-beleid.