Met het boek Didactiek van het open leercentrum willen de redacteurs Peter Van Petegem (nee, niet de wielrenner, wel de Antwerpse onderwijskundige) en Dirk Grombeir (hoofdredacteur van ICT en onderwijsvernieuwing) een update bieden van de actuele inzichten rond begeleid zelfstandig leren.

Het siert de samenstellers van het boek dat ze van in het begin de veldwerkers aan het woord laten, d.w.z. de mensen die – los van de theoretische beschouwingen – de didactiek uit de titel dag na dag, uur na uur, in de praktijk (moeten) brengen.

In hun bijzonder lezenswaardige hoofdstuk leiden Luc Pierrart en Herman Van den Bergh de lezer virtueel rond in een open leercentrum tijdens een les Frans van de derde graad. De toon van hun stuk is niet hoogdravend academisch, en net daardoor kan ik als leerkracht ook (proberen te) begrijpen hoe het er in hun lespraktijk aan toe gaat.

In deel twee krijgt elk opnieuw wat wils: aan de hand van goede praktijkvoorbeelden kijken de auteurs naar open leren in achtereenvolgens basisonderwijs (met een voorbeeld van hoeken- en contractenwerk), secundair onderwijs (tussen leerkrachtgestuurd en zelfgestuurd leren) en hoger onderwijs (het open leercentrum in de lerarenopleiding).

Deel drie gaat over de architectuur van open leren. Die architectuur moet je vrij letterlijk nemen. De auteurs van het derde deel buigen zich over de vraag hoe een open architectuur een hefboom kan betekenen voor open leren. Bij de realisaties valt uiteraard vooral de nieuwbouw van de Hogeschool Gent op, die een “architectonische vertaling (vormen) van de visie op onderwijs.” Al had ik zelf de meeste sympathie voor de manier waarop Rony Jacobs de situatie tekent op het KTA Koekelare, waar men met beperkte middelen bouwt aan een open leercentrum. Het hoofdstuk biedt een klaar en duidelijk antwoord op het veelgehoorde statement: “Allemaal goed en wel, maar dat kost te veel en ’t zal wel niet voor ons zijn.” Jacobs beschrijft de voorwaarden om op een pedagogisch-didactisch en budgettair verantwoorde manier met de bestaande mensen en middelen een werkbaar open leercentrum uit te bouwen.

Dat daarbij het leerkrachtenteam professioneel begeleid moet worden, is de evidentie zelve. Maar opleiding van het personeel alleen is niet voldoende. In zijn afsluitende beschouwingen wijst Peter Van Petegem op het belang van het “beleidsvoerend vermogen van de school”. Heel frappant zijn daarin zijn de twee voorbeelden die Van Petegem aanhaalt: bij de implementatie van een open leercentrum kan er zowel bottom-up als top-down gewerkt worden. De enige voorwaarde: een “goeie” directie.

Didactiek van een open leercentrum is vooral een praktisch boek geworden. Je krijgt als lezer inzicht in hoe je begeleid zelfstandig leren kunt gaan toepassen. Maar bovenal kan je inspiratie putten uit de vele voorbeelden die het boek aanhaalt. Eén onderliggende (en bijna dwingende) raad primeert daarbij altijd: doe het, maar wees altijd realistisch. En vice versa.

Meer informatie via http://www.woltersplantyn.be/openleercentrum/
Verschijningsdatum : 06/10/2006
Gewicht : 334 gr.
Aantal bladzijden : 190
ISBN : 9030190027

Lees ook: Didactiek van het open leercentrum (Maarten Cannaerts)