Eduboek: ik zie, ik zie wat jij niet ziet

ikzieikzieJe hoort wel vaker leerkrachten tegen elkaar zeggen: “eens de deur dicht is van mijn klas, dan ben ik de baas”. Bij elkaar op bezoek gaan doen we, naar mijn weten, niet zo vaak. Nochtans zouden we veel van elkaar kunnen leren. Heel soms komt er zelfs hoog bezoek langs: in de vorm van een visitatie of inspectie. Ik moet nog de eerste collega tegenkomen die daar naar uitkijkt. En toch zijn er alternatieven voor de klassieke visitatie. Via collegiale visitatie bijvoorbeeld. Wij lazen daarover het volgende boek: “ik zie, ik zie wat jij niet, collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling“.

Wat is collegiale visitatie (blz. 87):

“Bij collegiale visitatie komen speciaal daartoe gevormde teams, hoofdzakelijk bestaande uit leerkrachten en/of directies van twee of meer scholen, op vrijwillige basis beurtelings bij elkaar op bezoek om gerichte vragen te stellen en informatie te verzamelen over de kwaliteit van de bezochte school en de inspanningen die deze school levert om die kwaliteit te verbeteren. Ze geven hierover een waardeoordeel en doen aanbevelingen om de kwaliteit van het werk in de gevisiteerde school verder te ontwikkelen en te verbeteren.”

Hoe verschilt collegiale visitatie dan precies van visitatie en inspectie (blz. 92):

“In de drie gevallen gaat het om een vorm van externe kwaliteitsbeoordeling: externen (niet-direct betrokkenen of ‘derden’) spreken een oordeel uit over de kwaliteit van de school en de verwachting is dat de school de interne kwaliteitszorg aan deze externe kwaliteitsbeoordeling koppelt.

De belangrijkste verschillen tussen collegiale visitatie en de twee andere vormen van externe kwaliteitsbeoordeling vloeien vooral voort uit het woord ‘collegiaal’. Zowel bij visitatie als bij inspectietoezicht gaat het om zogenaamde ‘experts’ die een oordeel uitspreken over de kwaliteit van de school. Het ‘expert-zijn’ plaatst deze bezoekers evenwel meteen in een andere verhouding ten aanzien van de leerkrachten: de voordelen die aan collegiaal bezoek verbonden zijn (op gelijk niveau, vertrouwen, respect, …), worden hier als het ware buiten haakjes geplaatst. Er is ook een duidelijk ander perspectief aan te wijzen: bij collegiale visitatie staat het perspectief van schoolontwikkeling, respectievelijk -verbetering veel duidelijker voorop. Bij de twee andere vormen staat veeleer het ‘verantwoording afleggen’ (tegenover derden) voorop.”

Het boek kan ingedeeld worden in 4 onderdelen: basisconcepten en referentiekader (deel 1 en deel 3), collegiale visitatie in de praktijk (deel 2), verantwoording van collegiale visitatie als hefboom voor kwaliteitsontwikkeling (deel 4) en richtlijnen voor de gevisiteerde school en het visitatieteam (bijlagen).

De beschrijving en het concrete verloop zijn van toepassing op teams bestaande uit leerkrachten basisonderwijs. “Met enige soepele aanpassingen ook toepasbaar voor alle andere onderwijsniveaus en schooltypes” aldus de auteurs (blz. 13). Dit zal ongetwijfeld wel kloppen, maar toch ademt het boek helemaal de sfeer uit van het lager- en kleuteronderwijs. Ook de 2 besproken visitatiepraktijken, shadowing (of het volgen van leerlingen) en onderzoeken van leerlingenwerk, liggen in die lijn. Waarschijnlijk zal die doelgroep zich dan ook het meeste aangesproken voelen door het boek.

Inhoudelijk wordt collegiale visitatie zowel theoretisch als praktisch tot in de puntjes behandeld. Het visiterende team heeft een zware taak zodat zelfs vooraf het middagmaal goed plannen belangrijk is (blz 49). Gezien de uitwerking in de diepte is dit boek een must-read voor (toekomstige) voorzitters van een visitatieteam, de directie van een gevisiteerde school en alle geïnteresseerden voor de besproken methodiek.

Meer info: “Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling.” P. Cautreels, P. Van Petegem; Wolters Plantyn; ISBN 9030190043.

[tags]collegiale visitatie[/tags]

Auteur: Smetty

Admin, coördinator en verantwoordelijke uitgever van deze weblog. Onderzoeker (PhD) en lerarenopleider aan de Hogeschool Gent. Volg Smetty op Twitter (als drsmetty) of als teammember van de Tech45 podcast.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.