Keynote speech: ‘anders leren, anders weten’

Fred Truyen heeft net zijn keynote speech afgerond en heeft zijn rijk informatiebestand over ‘anders weten en anders leren’ vloeiend verspreid. Met het thema ‘vlotte verspreiding van informatie’ beet hij de spits af. Het verhaal van democratisering van informatie (en toegankelijkheid) heeft natuurlijk een negatieve zijde; we worden in deze geïnformatiseerde samenleving overstelpt met informatie. Jammer genoeg is deze informatie nog geen kennis. Informatie moet immers nog getransformeerd worden tot betekenisvolle kennis. Nadat Fred een epistemologisch uitstapje had gemaakt met de begrippen ‘informatie’ en ‘kennis’, weliswaar doorspekt met leuke gedachtenexperimenten (vb. ga eens een gesprek aan met een dolfijn), ging hij aan de slag met e-leren, sociale kennis, netwerken, … een aantal gedachten, stellingen, impressies en ideeën zet ik hier op een rijtje:

- Eerste versie van e-leren was vooral informatie geörienteerd. Het vakkundig omzetten van informatie in bits en bytes. Een stap verder in e-leren vind je in de tweede fase die kennis geörienteerd is. Dit is een kennisstructuur die gerelateerd is aan menselijk handelen, aan een sociale structuur, aan wat we uiteindelijk ‘doen’. Geen massale opslag van statische kennis maar hoofdzakelijk dynamisch, groeiend en actief kennistransport en last but not least ‘just-in-time delivery’ van kennis.

- Bereik van kennis groeit. Zie de explosieve (detail)toename van Wikipedia. Fred plaatste hier een interessante mindmap over ‘kennis in het netwerk’ (zal later upgeload worden). Een soort visuele weergave hoe hedendaagse ge-net-werkte complexe kennisstromen tot ons komen en leidt tot een participatief kennismodel.

- De aanwezig spanning tussen geïntegreerde leeromgeving vs. wiki’s blogs, forums, virtuele werkplaatsen, … . Dit zal zeker aan vast verder aan bod komen in de studiedag waar zowel Toledo als Dokeos aan bod komen alsook aparte presentaties over wiki’s, blogs, podcasts, … . Hans Coppens gebruikte dit thema daarnet (10 minuten gelden) als opening en afsluiter van zijn interessante ‘hands on’ sessie over social software die straks ook in de vorm van een wiki hier zal komen.

- Wie is de ‘Homo Zappiens’ ? De associatieve niet-linaire leerder die al zappend van hyperlink tot hyperlink klikt? Is hier een plaats voor in de manier waarop we vandaag ons Hoger Onderwijs en Volwassenenonderwijs inrichten?

- On-line games bogen geen feitenreconstructie maar een belevingsreconstructie. Leren omgaan met emoties. Emotionele en sociale kennis opbouwen.

Ziezo, tot zover mijn eerste live-blog met eerste indrukken, niet gemakkelijk multi-tasking, luisteren, kijken, schrijven en redigeren ‘at the same time’ and ‘just-in-time’. Wat chaotisch, associatief maar wel leerrijk. Leve het homo zappiens-gevoel!

4 reacties op “Keynote speech: ‘anders leren, anders weten’” »»

  1. Comment van Steven | 09/14/06 at 19:50

    Hoi Tom,

    Bedankt voor je blogverslag. Zo kan de “invalide medemens” van thuis uit ook volgen wat er gebeurt. Hopelijk was de rest van de studiedag even leerrijk.

  2. Comment van Tom Wambeke | 09/14/06 at 20:56

    ik hoop het. Live-bloggen is geen evidentie. Cindy is alvast bezig met een aantal posts en zullen één dezer hier verschijnen.

  3. Comment van Tuur Demeester | 09/14/06 at 22:12

    “Wie is de ‘Homo Zappiens’ ? De associatieve niet-linaire leerder die al zappend van hyperlink tot hyperlink klikt? Is hier een plaats voor in de manier waarop we vandaag ons Hoger Onderwijs en Volwassenenonderwijs inrichten?”

    Ik denk dat de internet-generatie bij uitstek de mogelijkheden heeft om zelfstandig te leren. Het web is tegelijk een enorm uitgestrekte bibliotheek, sociaal forum en een meritocratie waar de mensen die de meest relevante informatie aanbieden het meest in de kijker lopen. Van deze ‘wisdom of crowds’ wordt ook steeds efficienter gebruik gemaakt. De zoekmachine google is één van de talloze voorbeelden hiervan: websites waar veel mensen naar linken, zullen ook meer ‘inspraak’ hebben: hun links wegen zwaarder door en zullen ook hoger scoren in de zoekresultaten, waardoor mensen die informatie zoeken snel de meest relevante informatie vinden.

    Meer dan ooit is dit tijdperk het tijdperk van de ’self-made-man’: iedereen met een computer en een internetverbinding kan een bedrijfje opstarten. Aspirant-wetenschappers kunnen vinden talloze wetenschappelijke publicaties en algemene overzichtswerken op het web om hun kennis uit te breiden. Kunstenaars-in-spé kunnen hun werken op het web publiceren en de nodige feedback van hun publiek krijgen. Schrijvers met ambitie kunnen hun werk met een muisklik aan de wereld bekend maken.

    De vraag naar de rol van het onderwijs in deze context is een essentiële. Volgens mij past het rousseauaanse model van de leraar die de student bij de hand neemt en hem alle kennis aanwijst die hij nodig zal hebben niet meer nu kennis minder schaars dan ooit is. Ik zie in het Aristoteliaanse lyceum een onderwijsmodel dat beter kan inspelen op de noden van de samenleving van vandaag en morgen. Naar vandaag vertaald ziet dat er volgens mij zo uit:

    - studenten: zelfstandigheid

    Studenten moeten leren zelf informatie opzoeken en evalueren op relevantie. In een samenleving waar mensen hun leven lang bijven leren is de vaardigheid van zelfstandig leren cruciaal. Aangezien hun studies in functie staan van de vakkennis en vaardigheden die ze willen verwerven ( - om uiteindelijk in het vakgebied en specialisatie van hun keuze een waardevolle bijdrage te kunnen leveren) moeten studenten grote vrijheid krijgen om zich te bekwamen in de richting van hun interesse.

    - docenten: expertise

    De docent moet erkennen dat hij slechts één van de zeer vele raadpleegbare autoriteiten is in zijn vakgebied, en ook openstaan voor studenten die andere dan de gesuggereerde bronnen gebruiken voor hun studiewerk. Een docent biedt meerwaarde bij het leerproces van de studenten door het feit dat hij een expert is in zijn vakgebied: hij geeft lezingen waarin hij zijn kennis deelt, treedt in dialoog met zijn studenten en begeleidt hen in hun studie.

    Ik denk dat als docenten rolmodellen en coaches kunnen zijn, studenten passie en zelfstandigheid kunnen terugvinden en beter gewapend zijn om de doelen van hun keuze te gaan bereiken.

  4. Comment van Tuur Demeester | 09/14/06 at 22:44

    Sorry, mijn laatste paragrafen waren er even afgevallen:

    Als student krijg ik niet de indruk dat er veel plaats is voor zelfstandig leren in het hoger onderwijs, dé troef van de homo zappiens. De meeste docenten verwachten dat ik hun kursus van buiten leer in reproduceer op het examen. Voor discussie en dialoog is weinig ruimte. Vaak vind ik ook dat docenten weinig voeling hebben met de beroepen waar ze hun studenten op voorbereiden: er is weinig mogelijkheid tot praktijkervaring, en de weinige praktijk die mogelijk is wordt steevast vergezeld van een lawine aan bureaucratische verplichtingen in de vorm van verslagen en andere opdrachten. Reflectie en zelfevaluatie zijn zeer zinvol, maar indien feedback in de vorm van een puntenquotering gegeven wordt kan men niet verwachten dat er veel geleerd wordt. In de wetenschappelijke richtingen wordt kritisch onderzoek in de kiem gesmoord doordat docenten vaak niet toelaten dat hun interpretatie (en ook bewoording) van de feiten in twijfel wordt getrokken. Ook is er zeer weinig ruimte voor zelfstandig onderzoek: studenten zijn vaak niet meer dan een hulpje bij het onderzoek van de professor.

    Graag wil ik hierbij opmerken dat mijn observaties van het hoger onderwijs niet gebaseerd zijn op meer dan mijn beperkt en bepaald onsuccesvol discours binnen het Vlaamse onderwijs, en de gesprekken die ik voerde met leeftijd- en studiegenoten. Er valt ongetwijfeld ook heel wat te zeggen over de studenten in het algemeen, die er de dag van vandaag meer wel dan niet lusteloos en ongemotiveerd bijzitten. Toch denk ik niet dat iemand echt geholpen kan zijn met een opleiding waarin elke stap voorgekauwd en voorgedacht is. De weg naar verantwoordelijkheid is hard en vol confrontaties.

    Volgens mij is er dus véél verandering nodig. Maar er is hoop! Initiatieven zoals edublogs tonen aan dat er wel degelijk nagedacht wordt over verandering binnen het onderwijs.

    van harte,

    Tuur Demeester

Geef uw reactie »»

Omdat wij te veel spam comments ontvangen, worden alles reacties tijdelijk gemodereerd. Het kan dus even duren alvorens uw comment gepubliceerd wordt.

Wij willen graag uw reactie horen. De redactie sluit niet uit dat comments die derden schade toe brengen, verwijderd zullen worden. Klik hier voor ons privacy-beleid.