Digitale didactiek en praktijkervaringen over e-leren: Keynote

Sociale software: niet alleen anders leren, maar ook anders “weten”. Inhoud en mogelijkheden van activerende internettoepassingen voor instellingen uit het hoger- en volwassenenonderwijs. Een keynote door Fred Truyen, docent aan de K.U. Leuven.

Fred Truyen

Van informatie naar kennis.
Informatie is niet hetzelfde als kennis en er is een constante verschuiving van wat wij onder kennis verstaan. Informatie is een verhandelbaar goed, onpersoonlijk, particulier en kopieerbaar. Kennis is persoonlijk, niet autonoom en men kan het verwerven.

Bij e-leren moeten we het onderscheid maken tussen kennis georiënteerd e-leren versus informatie georiënteerd e-leren. De eerste fase van e-leren bijvoorbeeld was informatie-georiënteerd (instituten, structuren, databanken, opleidingen). Kennis-georiënteerd e-leren gaat meer over interpersoonlijke relaties en samenwerken.

Kennis is gerelateerd aan handelen en het kennisbereik groeit met de activiteit. Voorbeeld Wikipedia: hoe meer informatie er online staat, hoe meer kennis in de diepte er terug te vinden is.

Kennis binnen het netwerk.
Dat netwerk is verdeeld in 2 delen. Hierin zien we enerzijds snel evoluerende actoren zoals blogs, pre-prints en wiki’s, shared spaces en communities. As voorbeeld van actoren haalt men hier experten, professionals, stakeholders (bijvoorbeeld de patiënt die zelf opzoekingswerk binnen de geneeskunde doet, heeft ook een bepaald belang binnen het domein van de geneeskunde) en gebruikers aan. Aan de andere kant vinden we minder snelle actoren zoals organisaties, tijdschriften, websites, archieven en bibliotheken. We zien ook dat de verantwoordelijkheid voor kennis wordt gedeeld binnen het netwerk.

Opmerkelijk is dat we vandaag terug gaan naar een participatief kennismodel. Als voorbeeld denken we aan de redactie van een krant (of TV) die verwittigd wordt door de wakkere burger en zo snel ter plaatse kan zijn.

Just-in-time.
De ware revolutie in de kenniseconomie is vergelijkbaar met de evolutie van het transport. Als voorbeeld merkt Fred op dat niet het type wagen een probleem is voor de toekomst, maar wel de hoeveelheid auto’s. Hetzelfde geldt voor kennis. Kennis bereikt ons soms niet. We gaan naar een just-in-time delivery van kennis.

Soorten weten:

  • knowledge that,
  • knowledge how [it works (helpdesk), it feels (tv-soaps), it was (het verleden opnieuw opbouwen)],
  • knowingness (brede voorkennis),
  • awareness (zich bewust zijn van zaken, verantwoordelijkheid dragen).

We staan voor een veranderde kennisopvatting. Kennis wordt grotendeels extern opgeladen, heterarchisch geordend, kenniskring (kennis van de een wordt informatie voor de ander), steeds veranderend en groeiend, meer en meer “ingebed” in de praktijk, assimilatie (nieuwe kennis inpassen), een ander begrijpen.

Enkele voorbeelden:

  • Een IT-expert doet een Linux-installatie. Hij moet niet elk detail kennen. Online kan hij documentatie terug vinden. Als dat onvoldoende is, kan hij chatten met een collega expert. Is dit kennis? Absoluut. Het hebben van een kennisnetwerk is hier essentieel.
  • Een labo doet een epo-test. De laborant moet niet begrijpen hoe het meetinstrument werkt. Hij koopt hiervoor een gecertificeerd instrument. Als hij handelt volgende de juiste procedures, heeft hij zijn werk correct gedaan.
  • Een patiënt heeft ongeveer 30 minuten bij een arts. Op die tijd moet de dokter de juiste diagnose stellen. Als de huisarts een goed geinformeerde patiënt (stakeholder) voor zich heeft, lost men dit op door een techniek die men evidence based medicine (het expliciet, oordeelkundig en consciëntieus gebruik maken van het beste beschikbare bewijs – gegeven de huidige stand van de medische wetenschap – bij het maken van een keuze van behandeling voor een patiënt) noemt.
  • Kennisoverdracht in een simulatie. On-line games beogen geen feitenconstructie maar een belevingsconstructie (leren omgaan met emoties, emotionele en sociale kennis opbouwen). De herkenning van een belevingsexpert (bijvoorbeeld een piloot) zijn belangrijker dan de exacte feiten.

Besluit: we moeten jongeren opleiden tot kenniswerkers.

Bedenkingen/opmerkingen na de sessie:

Bovenstaand verhaal is mijn neerslag (dus niet mijn mening) van de keynote. Ik vond het zeer interessant en eigenlijk veel stof tot nadenken. Dit is het soort sessies waar je een tijdje kan op kauwen, op en top een echte keynote.
Note aan de Nederlanders: Fred zou zeker een goede spreker zijn voor de SURF Onderwijsdagen.

Update 25/09: de presentatie kan u hier downloaden.

[tags]e-leren, Elise, kennis, informatie[/tags]

Auteur: Smetty

Admin, coördinator en verantwoordelijke uitgever van deze weblog. Onderzoeker (PhD) en lerarenopleider aan de Hogeschool Gent. Volg Smetty op Twitter (als drsmetty) of als teammember van de Tech45 podcast.

4 gedachten over “Digitale didactiek en praktijkervaringen over e-leren: Keynote”

  1. Onder informatie zit in mijn beleving nog een laag. Eigenlijk definieer ik het verschil tussen kennis en informatie als volgt:

    Je hebt een poel. Die poel noem je ‘gegevens’. Uit die gegevens neem je een subset die voor jouw situatie van toepassing is, dat noem je ‘informatie’. Die informatie gebruik je om kennis op te doen, en die kennis gebruik je vervolgens om je doel te bereiken. Kennis hoeft in mijn definitie dus ook niet ‘persoonlijk’ te zijn, maar kan zich dus ook bijvoorbeeld in een organisatie bevinden.

  2. Ja, da’s mooi geformuleerd. Ik zie het ook zo dat kennis door groepen en organisaties verworven wordt. Dat maakt het niet noodzakelijk onpersoonlijk: die groepen en organisaties hebben ook een identiteit. In die zin verschuift het klassieke kennisbegrip.

    PS Knap samengevat, Smetty!

  3. Interessant inderdaad, maar alles bleef op een vrij abstract en algemeen niveau. Ik heb een concrete insteek gemist. Wat je bijvoorbeeld met ‘social software’ aankunt, kwam niet uit verf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.