edublogs.be » Blog Archive » Ict katalysator of uitvoerder?

Ict katalysator of uitvoerder?

Vandaag nog zaten Maarten en ik op deze warmste dag van het jaar (decennium?) samen te puffen in een vergadering.

Maarten, begeesterd als altijd door het hogere doel en “enlighted” door een stevige visie over onderwijs en ict, liet op een occasioneel zomers briesje de gevleugelde woorden dwarrelen :” Het is toch vreemd dat iedereen verwacht dat ict katalysator is voor veranderingsprocessen? Is het niet eerder omgekeerd?”

Te bezweet en afgemat door de warmte heb ik dit gezegde niet opgepikt tijdens de vergadering. Dan maar een post op edublog…. een uitdaging aan Maarten en ook anderen…

Ik geef hier drie voorbeelden hoe ict wel degelijk de catalysator is van veranderingen en niet omgekeerd.

1. Een rapport dat je ook hier (http://www.ict-barometer.nl/persberichten/toon_persbericht.php?id=74) kan nalezen, toont aan dat de grens tussen vrije tijd (vakantie, weekend, avonden) en werktijd sterk vervaagt. Veel hoger opgeleiden werken gewoon door tijdens hun vakantie maar veranderen enkel van fysieke plaats. GSM, laptop, internet zorgen ervoor dat zij constant bereikbaar zijn.

Zij overleggen dan ook regelmatig met het werk. Er eens volledig uit zijn, is er niet bij.

2. Ga eens terug in de tijd. Nog geen 10 jaar geleden sukkelden we nog trage modems, cd-i en diens meer. En toch werd er toen al met onderwijsdoelstellingen duchtig geëxperimenteerd. Educatieve CD-roms, weet je nog wel?

3. Kan je je inbeelden dat online afstandsonderwijs iets om het lijf zou hebben zonder die centrale (logge) LMS’en? Zowat iedere grotere onderwijsinstelling heeft wel een ploegje rondlopen dat bezig is met LMS, ontwikkeling van webcursussen enz… Het vorige artikel van Maarten is ook hierover expliciet : er wordt eerstin ict geïnvesteerd en pas later zal de verandering zich doortrekken naar beleidsmakers en het werkveld.

Ik probeer hiet niet het verhaal van de kip en het ei te parafraseren. Mijn stelling is duidelijk : ict is katalysator voor veranderingen.

Wie kan mij het tegendeel bewijzen?

Ruben | 19-07-06 | Actualiteit | Trackback

6 reacties op “Ict katalysator of uitvoerder?” »»

Maarten Cannaerts

Comment van Maarten Cannaerts | 07/19/06 at 22:14

Ha Ruben… altijd fijn reele mensen ’s avonds virtueel terug te begroeten.

Uiteraard is de uitspraak die ik deed niet gehinderd door enige nuancering… Niet van mijn gewoonte! ICT kan – in sommige gevallen – uiteraard wel katalysator zijn van vernieuwingen… Maar deze zijn volgens mij toch wel eerder minimale voorbeelden wanneer je het in het onderwijs bekijkt. Uiteraard heeft ICT in het algemeen in de samenleving zeer verregaande gevolgen, en beinvloedt het in sterke mate de manieren waarop we leven, werken, wonen, reizen, en vrije tijd besteden.

Maar in het ‘formele’ onderwijs zie ik deze fundamentele veranderingen nog niet gebeuren. Ik zie – integendeel – wel zeer verregaande manieren waarop mensen nu anders leren dan vroeger: Google is het perfecte voorbeeld van ‘just in time learning’. Het onderwijs praat hier al jaren over en het is een commercieel bedrijf dat het waarmaakt.

Ik zie onze formele en reguliere onderwijsverstrekkers het ICT verhaal adopteren op een manier die erg conventioneel en klassiek is. De ‘veranderende didactiek’ bespeur ik bij een harde kern van onderwijsvernieuwers, die innoveren maar dit doen volkomen los van technologie. Het zijn ook zij die vroeger eerst met transparanten lesgaven, en het zijn zij die voor het eerst gedrukte handboeken gebruikten in hun onderwijs. Pas veel later vond dit ingang bij de ‘mainstream’ lesgevers.
Je kan je dus inderdaad afvragen of deze ‘innovatie’ (boekdrukkunst) de didactiek heeft beinvloed en docenten aangezet om anders les te geven (“leer minder van buiten want je kan het toch achteraf opzoeken”), of dat het deze early adopters zijn die nieuwe dingen proberen en enthousiast experimenteren, en met hun innovatie een bredere beweging op gang trekken.

Ik stem op het tweede…

Ik zie instellingen breed investeren in technologie, zonder te weten waarom ze het doen, wat de eindbestemming is, welke de voor- en nadelen, hoe de support zal georganiseerd worden… En ik zie enthousiaste lesgevers werken met game based learning, blogs, wikis, podcasts… In fact, de onderwijsvernieuwers die ik ken, zijn al lang niet meer bezig met LMS’sen, maar met meer informele tools. Dus die ICT middelen sporen hen niet aan om te veranderen of te vernieuwen.

De hamvraag die je stelt, is dus eigenlijk “ zal een school of lesgever beter lesgeven omdat de instelling in ICT investeerde?”…
Boeiende vraag, die van het kip en het ei… benieuwd of er nog edubloggers wakker zijn in de hittegolf.
Sara Roegiers

Comment van Sara Roegiers | 07/25/06 at 16:09

ICT een katalysator voor onderwijsvernieuwing? Ik zou zeggen van wel, maar het hangt ervan af wat je met een katalysator bedoelt… Een katalysator in de zin van “een medium dat een evolutie, die al bestaat, versnelt”: zeker en vast.

Zijn het de investeringen in ICT die de toon aangeven van onderwijsvernieuwing?

Hmm… Ze scheppen in elk geval kansen, maar het hangt er natuurlijk vanaf of die investeringen in materiaal en training goed aansluiten bij een pedagogisch programma dat op zijn beurt ook weer vertaald is naar de praktijk. (Ik bedoel dan iets in de trant van “begeleide zelfstudie”.)
Of, dat die ICT wordt beschikbaar gesteld of opgelegd, zonder dat de gebruikers de ruimte krijgen om zich de technologie eigen te maken en er een zinvolle manier van werken mee te vinden.

Waarschijnlijk zijn we het erover eens dat ICT-investeringen alleen geen onderwijsvernieuwing of -verbetering maken?
Een katalysator werkt ook alleen maar als de juiste elementen voorhanden zijn: creatieve, gedreven mensen, beleid, tijd en middelen.

Dus mijn antwoord op de kip of het ei zou lafweg zijn: het is een wisselwerking! Investeringen in ICT diensten en infrastructuur zijn nodig als basis, en een blijvende investering in experimenten zou moeten zorgen voor flexibiliteit en vernieuwing. Maar doe dat maar eens op de schaal van de individuele instelling. En dan kijk ik naar de buren met hun JISC/SURF….
Ruben

Comment van Ruben | 07/25/06 at 22:21

Toch leuk als we van een zwart-wit stelling tot een evenwichtige analyse en conclusie kunnen komen.
Dus zeker bedankt Maarten en Sara.

Ik betreur alleen de soms “zware ketting met bol” waarmee de “pedagogische gebruiker” afhangt van sommige ict-verleners.

Hier zullen we nog wat maturiteit moeten ontwikkelen. En let op : overal waar ik kom, blijkt dit gevoel wel te leven : scholen, bedrijven, instellingen, …

oh ja, Sara : JISC/SURF ??
Maarten Cannaerts

Comment van Maarten Cannaerts | 07/27/06 at 7:32

Hoi Ruben,
wat bedoel je met “zware ketting met bol” ?
Surf is de Nederlandse overkoepelende vereniging van IT in het hoger onderwijs (analoog met Kennisnet die deze rol vervult voor basis- en secundair). De SURF diensten zorgen voor goedkope licenties, innovatie in het onderwijs, stimuleren en financieren projecten, en doen allerlei leuke dingen met ICT in het onderwijs… met overheidsmiddelen. Bottom line is dat je moet samenwerking om meerwaarden te halen uit ICT, maar dat je hiervoor een coordinerende ‘vereniging’, groep, vzw, instantie… voor nodig hebt.
Ruben

Comment van Ruben | 07/30/06 at 22:49

@Maarten : dit is de ketting met bol die je soms als gebruiker van ict-diensten draagt.
Sara Roegiers

Comment van Sara Roegiers | 08/16/06 at 16:02

Sorry, Ruben, voor mijn late antwoord hier, mijn unpluggede vakantie in Frankrijk is er tussengekomen

Wat SURF betreft: bedankt Maarten om dat even te schetsen. Hier vind je meer info: http://www.surf.nl/oversurf

JISC is een verwant initiatief in Groot-Brittanië, het staat voor “Joint Information Systems Committee”. Dit is hun hoofdsite: http://www.jisc.ac.uk/ .

De twee organisaties hebben vorig jaar op onlineEduca Berlin feestelijk hun partnerschap ingehuldigd.

Als ik de stand van zaken wil kennen over een bepaald e-learning thema, doe ik wel eens beroep op de excellente rapportering van JISC over hun lopend onderzoek. Een goed voorbeeld is hun “pedagogy strand”, waar ze vanuit de praktijk kijken naar e-learning en ze o.a. op zoek gaan naar manieren om de effectiviteit van e-learning toepassingen te meten en te vergelijken. ( http://www.elearning.ac.uk/elearningandpedagogy )

Geef uw reactie »»

Omdat wij te veel spam comments ontvangen, worden alles reacties tijdelijk gemodereerd. Het kan dus even duren alvorens uw comment gepubliceerd wordt.

Wij willen graag uw reactie horen. De redactie sluit niet uit dat comments die derden schade toe brengen, verwijderd zullen worden. Klik hier voor ons privacy-beleid.