Een Wereldtop die niets verandert

Van 16-18 november vond de langverwachte tweede fase plaats van de WSIS, de wereldtop over de informatiemaatschappij. De persaandacht was zacht uitgedrukt lauwtjes voor deze nochtans erg belangrijke VN-top. Ik had het voorrecht (nou ja) betrokken te mogen zijn bij de voorbereidingen van deze Top. Erop terugblikkend kan de Top echt geen succes genoemd worden: veel geblaat maar weinig melk. Nochtans zijn er een paar erg belangrijke beslissingen genomen. De Top resulteerde uiteindelijk in een politieke verklaring (Tunis Commitment) en een Actieplan (Tunis Agenda). In wat volgt wil ik een aantal van de genomen beslissingen op vlak van internetbeheer, digitale kloof en vrije software wat nader bekijken.

1. Internetbeheer
Vlak voor de start van de Top werd “overeenstemming” bereikt over een belangrijk aspect van het internetbeheer: het domain name system of DNS. Momenteel is dat in handen van de Californische vzw ICANN. Er is voorafgaan aan de Top twee jaar indrukwekkend diplomatiek verkeer geweest over dit issue. De EU, samen met Cuba en China (waarbij de achterliggende politieke motieven niet noodzakelijk gelijklopend waren om het zo te zeggen…) wilden van de gelegenheid gebruik maken om het DNS-systeem over te dragen aan de VN, meer bepaald aan de International Telecommunications Union (ITU). Aangezien ITU organisator/initiatiefnemer is van deze Top mag er gerust van uitgegaan worden dat dit de echte inzet was van de WSIS. Gedurende het voorafgaand overleg werd algauw duidelijk dat de VS geen enkele verandering aan het DNS-systeem zou dulden. Naar het einde van de onderhandelingen werd het VS-standpunt nog verstrakt en werd de kwestie zelfs onbespreekbaar verklaard. Het compromis is dat er een zgn. Internet Governance Forum wordt opgericht. De bevoegdheden van het forum zien er als volgt uit:

• Het forum kan zich alleen bezig houden met international public policy issues en moet zich terughoudend opstellen tegenover dagdagelijkse, technische en operationele kwesties. Het DNS-ssysteem valt dus buiten de opdracht van IGF. Wel moet het forum de duurzaamheid, robuustheid, veiligheid, stabiliteit en continuïteit van het internet (helpen te) vrijwaren.
• Het forum wordt een facilitator in de dialoog tussen de verschillende actoren die bij het internet betrokken zijn (uitwisseling van informatie, best practices, …).
• Het forum krijgt eveneens een ontwikkelingsfunctie: een adviserende rol bij het zoeken naar oplossingen om de beschikbaarheid en betaalbaarheid van het internet in ontwikkelingslanden te verbeteren, het verzorgen van capacity-building rond internetbeheer in ontwikkelingslanden, …
• Ten slotte krijgt het forum de opdracht om mee oplossingen te zoeken voor de problemen die rijzen bij het gebruik en misbruik van het internet, meer bepaald voor de dagdagelijkse gebruiker (problemen als spam, cybercriminaliteit, kinderpornografie en privacy-problemen kunnen hieronder verstaan worden).

Conclusie: op vlak van internetbeheer verandert er dus helemaal niets, aangezien de missieverklaring expliciteert dat het Forum de dagdagelijkse technische en operationele zaken links moet laten liggen…

2. Digitale Kloof
Eens de kwestie van het internetbeheer achter de rug was kon men zich concentreren op het formele onderwerp van de Top: de overbrugging van de digitale kloof. Hier was de uitkomst voor zover mogelijk nog magerder. Men is niet verder gekomen dan de ontwikkelingsaspecten die al opgenomen waren in de Verklaring van Geneve te herbevestigen. Het gros van de debatten werd besteed aan de vraag hoe die beslissingen verder opgevolgd kunnen worden… . De meer cruciale vraag wie die ontwikkelingsaspecten gaat financieren, mocht op deze Top niet opnieuw aan de orde komen. In concreto komt het erop neer dat bepaalde reguliere VN-instanties (ITU, UNESCO en UNDP) instaan voor de opvolging. Qua financiering is er een vrijwillig Digital Solidarity Fund. Dat Fonds heeft na twee jaar werking al bijna 5 (vijf) miljoen euro in kas.

Ter vergelijking: Om de Vlaamse ICT-coördinatoren te betalen (1 FTE coördinator per 100 FTE bestuurs en onderwijzende ambten) trekt de Vlaamse overheid meer dan 20 miljoen euro uit op jaarbasis.
Ter vergelijking (2): De totale kost voor de voorbereiding van de VN-Top in Tunis en de organisatie ervan bedraagt bijna 10 miljoen euro …

Interessant was wel dat Nicolas Negroponte, grote baas van het MIT Media Lab op de WSIS zijn 100-dollar laptop is komen voorstellen. Dat is een gifgroene, op Linux draaiende full-color en full-screen laptop bedoeld voor individueel gebruik door kinderen in ontwikkelingslanden. De laptop werkt op milieuvriendelijke energiesystemen (je kan hem opwinden) heeft 500Mhz, 1GB harde schijf en 1 megapixel. WIFI-toegang is ingebouwd en de makers stellen dat je er alles mee kan behalve opslaan van grote hoeveelheden data. De aankoop van de laptops kan alleen in (zeer) grote hoeveelheden en door overheidsinstanties. MIT ziet dit initiatief als een goedkope mogelijkheid om alvast drie randvoorwaarden voor zinvol ICT-gebruik in ontwikkelingslanden te vervullen: hardware, kwaliteitsvolle software en goedkope internettoegang voorzien.

3. Vrije Software
Eén zaak beschouw ik wel als positief en dat is de aandacht, zowel in de politieke verklaring als in het actieplan, voor vrije software.

In de politieke verklaring is sprake van een (…) “need to encourage and foster collaborative development, inter-operative platforms and free and open source software, in ways that reflect the possibilities of different software models, notably for education, science and digital inclusion programs.” Het actieplan stelt nadrukkelijk: (…) “We encourage the realization of multilingualism in the Internet development environment, and we support the development of software that renders itself easily to localisation, and enables the user to choose appropriate solutions from different software models including open-source, free and proprietary software.”

Wat is dan de slotconclusie? Dit was de wereldtop die een hoop kansen bood, maar het is er een geworden van het status quo. Dat er op een forum dat de missie had om structureel iets aan de digitale kloof te doen nog gesproken wordt over het transport van tweedehands PC’s van het Westen naar het Zuiden is er voor mij toch ver over. Het is een Top geworden waar vooral economische belangen werden veilig gesteld. Met de informatiemaatschappij had het allemaal redelijk weinig te maken. En helaas: geen haan die ernaar kraait. Wie voelt zich geroepen?

Auteur: Jan

Studeerde Moraalwetenschappen te Gent. Werkt sinds 1998 op het departement Onderwijs en is er verantwoordelijk voor de coördinatie van het ICT-beleid. Is afgevaardigde van de Vlaamse overheid in het European Schoolnet en de werkgroep DELTA van de Europese Commissie.

3 gedachten over “Een Wereldtop die niets verandert”

  1. Bedankt voor de beknopte samenvatting van de resultaten van deze top in Tunis. Inderdaad, zijn de resultaten zeer mager te noemen, zoals verwacht. Zo mager dat ik erg wijfel aan de nut van het voortzetten van de WSIS rondes.

    De open- en freesource lijkt mij nog de enige weg die de derde wereldlanden kunnen bewandelen. Omdat het allemaal gaat om het veiligstellen van de economische belangen van de (ict) muti-nationals, lijkt het mij het minste wat een derdewereld land kan doen, is geen bijdrage leveren aan het versterken van de monopolie positie van deze (ict) multi nationals.

    5 miljoen is schandalig, maar aan de andere kant zal een groter bedrag ook niet veel oplossen. De sleutel is in handen van geindustrialiseerde landen en multi nationals en is niet financieel in eerste instantie; in de vorm van protectionisme door een web van verdragen, wetten en regels, versterkt door een enorme technologische voorsprong.

    Success,
    Mohammed

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.