Werkzekerheid?

Het nieuwe schooljaar is begonnen en dan komt ons onderwijs (eindelijk) weer eens extra in de kijker, met haar goede kanten – en minder goede kanten. Ik had het graag eens over de minder goede kanten in het secundair onderwijs gehad en op een punt gewezen waar het onderwijs als werkgever, spijtig genoeg, in gebreke blijft: de werkzekerheid.

Laat mij even een situatie schetsen: wie vanuit het hoger onderwijs (universiteit, hogeschool, vanuit een assistentschap, doctorassistentschap, …) naar het secundair onderwijs stapt, krijgt vaak een aantal jaren weddenanciënniteit toegewezen – wat uiteraard alleen maar toe te juichen is (wie uit de privé-sector komt, heeft minder geluk) – maar eigenaardig genoeg niet ook dienstanciënniteit. Gevolg: je krijgt wel een aangepast loon, maar je hebt geen sociale rechten, zoals bijvoorbeeld het recht op ouderschapsverlof. Recht op ouderschapsverlof heb je pas als je vast benoemd bent of een TADD (tijdelijke aanstelling van doorlopende duur) hebt en je komt pas voor een TADD in aanmerking wanneer je binnen eenzelfde scholengemeenschap ten minste 720 dagen hebt gepresteerd, gespreid over ten minste drie schooljaren.

Zolang je die 720 dagen dienstanciënniteit niet hebt gepresteerd, beslist de directie / de inrichtende macht oppermachtig over jouw lot. Ze kunnen je aanwerven en om het even wanneer weer op straat zetten, zonder te moeten verantwoorden waarom je opdracht niet verlengd wordt. Ben je een vrouw en moet je tijdens het volgende schooljaar bevallen, dan kan de directie zonder meer beslissen om je niet te vervangen en om in jouw plaats gewoon iemand anders aan te stellen, iemand die een volledig jaar fulltime presteert. De keuze aan leerkrachten is groot genoeg. Misschien vinden ze een leerkracht die (nog) geen kleine kinderen heeft of geen gezinsuitbreiding meer plant of (nog) geen ouderschapsverlof wil/kan opnemen. Sommige scholen stellen om die reden effectief liever mannen aan dan vrouwen. De discriminatie van de vrouw is ook in het secundair onderwijs nog steeds harde realiteit.

Zo zien heel wat jonge leerkrachten zich verplicht om van de ene interim naar de andere te stappen, van de ene school naar de andere, én van de ene scholengemeenschap naar de andere. Gevolg: die 720 dagen dienstanciënniteit blijven zo goed als onbereikbaar. Verhalen van 15 scholen op 5 jaar zijn geen uitzondering. Vele leerkrachten verlangen ernaar om op één plaats te kunnen blijven en duurzame, kwaliteitsvolle lessen uit te bouwen.

Is het geen tijd om wat te doen aan het statuut van leerkracht? Kunnen leerkrachten niet sneller zicht krijgen op werkzekerheid en bijhorende sociale rechten? Wat baat een verbetering van het ouderschapsverlofstelsel (voor kinderen tot 6 jaar + hogere vergoeding) wanneer heel veel leerkrachten – en zeker de jongere, voor wie de regeling uiteindelijk in de eerste plaats bedoeld is – er gewoon niet voor in aanmerking komen? Men wil “heroriëntering” aanmoedigen en er loopt een campagne “word leerkracht”, maar waarom zou men opteren voor een job waar men zo lang geen werkzekerheid, en dus ook geen financiële zekerheid, heeft? Met het wegvallen van de vervangingspool is deze financiële onzekerheid trouwens nog acuter geworden.

Ik hoor vaak zeggen dat er weer meer respect moet zijn voor het beroep van leerkracht. Dan lijkt mij het geven van werkzekerheid en sociale rechten een eerste, belangrijke vorm van respect.

Auteur: Geert

  • Licentiaat in de Taal- en Letterkunde: Germaanse Talen.

  • Na een omzwerving van 5 jaar in de privésector (Lernout & Hauspie, toen het nog mocht...; De Wilde CBT, nu eXplio) opnieuw in het onderwijs beland.

  • Sinds 2002: lector communicatie (Duits, Engels, Nederlands) aan de Hogeschool West-Vlaanderen, departement Simon Stevin (Brugge), vooral in de opleiding Bedrijfsmanagement.

  • Verantwoordelijke voor de interne communicatie van het departement, met speciale aandacht voor de communicatie tussen lectoren en studenten (zie ook de studenten site).

  • Oprichter (samen met Isabelle Desmidt) van passito.be: een Project (of Poging) tot Anders Samenwerken en Studeren door Interactieve Taaloefeningen. De bedoeling is om een oefeningenbatterij (d.m.v. HotPotatoes) aan te maken voor Duits, Engels en Nederlands (in een latere fase eventueel ook nog Frans en Spaans).

  • Eigen blog: passito.blogspot.com (nadruk op taal en communicatie).

7 gedachten over “Werkzekerheid?”

  1. Juist. Jammer genoeg, een heel erg juiste, rake observatie.

    Ik sta nu 12 jaar in het onderwijs, en ben pas vorig jaar voor een paar uur benoemd. Toch hebben we het risico genomen, en een huis gekocht, een gezin begonnen…

    Maar veel anderen haken af. Niet de leerlingen veroorzaken het afhaken van jonge leerkrachten, niet de werksfeer of werkdruk, maar de onzekerheid. In welke andere sector weet je pas op 31 augustus dat je op 1 september kan starten, of naar iets anders moet uitkijken ? In de pricvé heb je op zijn minst nog een opzegtermijn.

  2. Ik leef in de veronderstelling (maar heb het nooit uitgezocht) dat de werkzekerheid van leraren ten opzichte van de meeste andere functies/beroepen juist beter. Misschien niet op alle punten, maar als geheel wel. Volgens mij kan een werkgever in het onderwijs gemiddeld genomen minder snel van mensen af dan bij andere sectoren. Misschien is het wel zo dat als je sneller een vaste aanstelling zou willen, je dan andere zekerheden en rechten moet opgeven?

  3. Ik zou niet weten waarom de werkzekerheid van leraren ten opzichte van andere beroepen beter zou zijn. Eens vastbenoemd, dan ben je zeker tot het einde der tijden. Maar, zoals terecht geschreven door Geert, het is tegenwoordig ontzettend moeilijk om vastbenoemd te raken. Die TADD is een eerste stap, maar resulteert niet automatisch in een vaste benoeming. De situatie van Gudrun – dat ze pas na 12 jaar benoemd is, en dan ook nog maar voor een paar uur – is voor velen realiteit.
    In de privé heb je, naar ik meen, wel een inwerkperiode van een half jaar tot een jaar, maar daarna heb je normaal gezien een contract van onbepaalde duur. Okee, dat is dan maar onbepaald tot ze je opzeggen, maar dan heb je wel een opzegtermijn. In het onderwijs wordt je contract elk jaar vernieuwd en je weet dus idd pas eind augustus of je per 1 sept. mag/kan starten. Door de reaffectatie ken je je precieze uren (= ik bedoel hiermee de omvang van je opdracht, niet het uurrooster op zich) zelfs vaak pas eind september.
    Neen, werkzekerheid voor jonge leerkrachten is een ramp…

  4. Het is zeker zo dat jonge leerkrachten heel vaak in onzekerheid zitten. Ikzelf ben 26 en ben niet vastbenoemd, heb ook nog geen recht op TADD omdat ik steeds voor verschillende inrichtende machten heb gewerkt. Na lang nadenken hebben ik en mijn vriend besloten aan kinderen te beginnen en ik ben nu 3 maanden zwanger. Ik moet bevallen eind juni, maar ik heb geen recht op borstvoedingsverlof of ouderschapsverlof en ik zal op 1 september terug moeten starten omdat mijn contract weer afloopt eind juni (als ik dan al terug mag starten in de school waar ik nu sta). Ik heb dus helemaal geen keuze. De enige manier om voor mijn kindje langer thuis te kunnen blijven is mijn contract niet tekenen en onbetaald thuisblijven. Maar dan zal ik het volgende schooljaar niet meer op die school terecht kunnen, en verkijk ik die kans misschien voorgoed. Ik heb er zelf voor gekozen, dat wel, maar precies plannen gaat toch niet en hoe lang had ik nog moeten wachten om vastbenoemd te zijn ? Ik wilde altijd een jonge moeder zijn en dus heb ik na een jarenlange onvervulde kinderwens, het zekere voor het onzekere genomen. Ik leg me er bij neer, maar wil toch even melden dat het echt niet vanzelfsprekend is als jonge leerkracht !

  5. Hier drie kleine kindjes in huis en geen werkzekerheid en geen recht op ouderschapsverlof. Van ons derde heb ik onbezoldigd en met de nodige risico’s drie maanden ouderschapsverlof genomen als werkloze (= vrijgesteld van stempelcontrole, maar met verminderde uitkering: 250 euro in de maand). Ik ben vrijwillig thuisgebleven tot nu, met de hoop dat ik na de kerstvakantie weer een interim zou vinden.
    Er moet echt dringend iets aan de situatie gebeuren…

  6. beste,

    Heb een vraag waar ik al een tijdje mee rondloop mss kan één van jullie me helpen? Ik ben sedert vorig schooljaar TADD en doe mee voor een benoeming in Januari. er zijn 36/36 en 18/36 we zijn maar met 2 mensen die meedoen! Krijgen we dan elk iets?? of kunnen ze een benoeming weigeren??

    met vriendelijke groeten,

    T.

  7. Beste Tom, jammer genoeg heb je een foutief emailadres opgegeven. Wij kunnen je niet helpen met je vraag en adviseren je om hetzij je school, de vakbond of een andere instelling te contacteren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.