Artikel over podcasten

Gisteren stond er een interessant artikel in De Tijd over podcasten. De eerlijkheid gebiedt mij om te zeggen dat ik niet helemaal objectief ben (als u verder leest, begrijpt u wel waarom).

Vooral de brede kijk op het fenomeen podcasten spreekt mij aan. Ook het onderwijs komt in dit artikel aan bod. Ik heb geen toegang of een link tot de krant en plaats daarom het volledige artikel in deze post. Met dank aan LVB voor de tip en de mensen van De Tijd voor hun vriendelijke medewerking (oa. William Visterin en Erika Racquet).

Artikel uit De Tijd, 12/07/2005, Ieder zijn podcast, William Visterin.

Wat hebben premier Guy Verhofstadt, wielrenner Lance Armstrong en presentator Adam Curry met elkaar gemeen? Ze bieden allemaal een eigen podcast aan, een soort van radio-uitzending op het internet. Ook de VRT sprong onlangs mee op de trein. Initiatieven als deze dragen bij tot een podcast-hype, al leiden ze ook de aandacht af van de duizenden podcasts van doorsnee internetgebruikers. Want bij hen gaat het eerder om simpele geluidsopnames dan om professionele radio.

De term podcasting komt van een samenvoeging van iPod, de draagbare muziekspeler van Apple, en broadcasting (uitzenden). Hoewel de technologie zeker niet alleen bruikbaar is met de iPod-muziekspeler, droeg het succes van dat toestel wel bij tot het fenomeen. In mensentaal is een podcast een soort van radioprogramma op het internet waarvan telkens een nieuwe aflevering automatisch naar uw pc wordt gedownload. U kunt dit programma dan overzetten naar uw draagbare muziekspeler en er op een zelfgekozen moment naar luisteren. In de brede zin staat de term voor het verspreiden van digitale bestanden die door speciale programma’s afgehaald worden om ze later te gebruiken. Dat kan audio zijn (waaronder MP3), video of software. Eigenlijk bouwt het verschijnsel voort op twee recente succesverhalen: breedbandinternet en de nieuwe generatie muziekspelers, ook wel MP3-spelers genoemd, met de iPod op kop.

Kleuters.
Het podcast-wereldje deed aanvankelijk een beetje denken aan het enthousiasme van de eerste radiopiraten. Al zien de jongste weken ook bekende mediafiguren er brood in. Zo heeft Lance Armstrong zijn dagelijkse uitzending vanuit de Ronde van Frankrijk. Net zoals de wekelijkse persbriefing van premier Verhofstadt in podcast wordt aangeboden. ‘Al die nieuwe initiatieven wekken de indruk dat het bij podcasting om professionele radio gaat, bedoeld voor een groot publiek. Dat is echter zeker niet het geval’, vertelt Cindy De Smet, docente mediakunde aan de Hogeschool Gent. ‘Een kleuterjuf kan de voorgelezen gedichtjes van haar kleuters via podcast aanbieden aan ouders of familieleden’, geeft ze als voorbeeld.

De Smet is zelf podcaster en stond mee aan de wieg van het podcastprogrammaatje Doppler. Dergelijke software kan detecteren wanneer een nieuwe aflevering verschijnt om die vervolgens automatisch over te hevelen naar de muziekspeler of pc. Daarmee onderscheiden podcasts zich van manuele downloads van het internet. Iedereen die zich op podcasts abonneert, heeft dus zo’n toepassing nodig, die gratis te downloaden is. Zodra u de software geïnstalleerd hebt, kunt u zich abonneren op een podcast door het internetadres van de zogenaamde podcast-feed in te geven in de desbetreffende software. Zowat het populairste programma daarvoor is iPodder, en ook Doppler kent succes. ‘Al ruim honderdduizend keer gedownload’, vertelt De Smet. Naar aanleiding van haar toepassing werd ze al regelmatig door buitenlandse perslui gecontacteerd.

In de internationale media wordt vooral de Nederlands-Amerikaanse radiopresentator en ex-veejay Adam Curry aangezien als een van de podcastpioniers of podfathers. Hij bood als een van de eersten een dagelijkse radioshow aan via podcast. Het onderzoeksbureau Diffusion Group schat het aantal podcastgebruikers in de Verenigde Staten op iets meer dan 800.000. Maar doordat een podcast off line wordt beluisterd, liggen nauwkeurige cijfers nogal moeilijk.

Forrester Research, een ander bureau, voorspelde eerder al dat in 2010 ruim 12 miljoen Amerikanen hun muziekspeler zouden gebruiken voor podcasts. Ook de keuze neemt toe. Zo zal de nieuwste versie van iTunes, het muziekprogramma van Apple, de mogelijkheid bevatten podcasts te zoeken en er een abonnement op te nemen. Belangrijke mediabedrijven als BBC, CNN, NBC, ABC en Disney bieden al een podcast aan, doorgaans gratis overigens, naast duizenden amateurs.

VRT
In ons land is de VRT de eerste grote mediapartij die met podcasts op de proppen komt. Vooralsnog blijft het aanbod beperkt tot vier programma’s van diverse radiozenders. Toch is het project opmerkelijk omdat de openbare omroep ook programma’s aanbiedt die actuele muziek bevatten. Veel internationale mediabedrijven wagen zich daar niet aan.

Het was vooral de rechtenkwestie die omroepen er aanvankelijk voor deed kiezen hun programma’s vooral aan te bieden via streaming. Want via die technologie kunnen internetgebruikers de audiobestanden in principe niet op de harde schijf bewaren en bewerken. ‘De auteursrechten zijn inderdaad een belangrijke kwestie wanneer je programma’s met daarin muziek, als download beschikbaar stelt’, geeft Rutger Beckers toe, adviseur innovatieve radio bij de VRT. ‘Voor dit proefproject hebben we een overeenkomst met Simim, de beheersmaatschappij voor de rechten van de muziekproducenten. Als we na het proefproject nog programma’s als download willen aanbieden, dan moeten we een nieuw akkoord bespreken’, legt hij uit.

Overschat
Terwijl het beluisteren van een podcast kinderspel is, hebben internetgebruikers het vaak iets moeilijker bij het aanbieden van eigen podcasts. ‘De opname van een geluidsbestand valt nog wel mee, maar nadien is het toch even zoeken om dat bestand op een juiste manier op het internet ter beschikking te stellen’, vertelt Cindy De Smet. ‘Nog niet meteen iets voor de doorsnee kleuterjuf’, geeft ze toe. Voorlopig is het zelf aanbieden van podcasts even omslachtig als het maken van de eerste websites midden jaren negentig. Vandaag zijn de toepassingen daarvoor echter veel gebruiksvriendelijker dan tien jaar geleden en is het niet zo moeilijk meer een eigen website te maken.

Waarschijnlijk volgt het aanbieden van podcasts een gelijkaardige evolutie. De gemiddelde computergebruiker is bovendien een stuk handiger met zijn pc dan pakweg tien jaar geleden. Het vergt hem meestal niet veel moeite meer om bijvoorbeeld foto’s te nemen met een digitale camera en die vervolgens naar een pc te loodsen.

Daarenboven merkt De Smet dat ook de markt van muziekspelers inspeelt op het podcastverschijnsel. ‘Je ziet dat veel MP3-spelers de jongste maanden opnieuw meer aandacht zijn gaan besteden aan de opnamekwaliteit en niet enkel aan de weergave van muziek.’

Al die evoluties doen haar oordelen dat het podcastingfenomeen zeker niet van voorbijgaande aard is. ‘Het past in de trend naar verpersoonlijking van de media die overal opduikt.’ De impact ervan wordt volgens haar echter wel wat overschat. ‘Geluid is natuurlijk maar één vorm van communicatie via internet en bovendien niet de belangrijkste. De meeste mensen die on line iets willen melden, hebben een eigen website of blog (een soort van internetdagboek) waar vooral tekst en foto’s primeren. Ik vermoed dat van alles wat op het internet wordt uitgebracht, er slechts een fractie in audio zit verpakt, misschien nog geen 5 procent. Maar in sommige gevallen wint geluid het zonder twijfel van geschreven tekst. Denk maar aan een goed interview of een interessante conferentie. Of gewoon aan de eerste woordjes van een baby.’

Edublogs.be podcasts.
VRT podcasts.
Meer info (geschreven door mezelf) over podcasten.

Auteur: Smetty

Admin, coördinator en verantwoordelijke uitgever van deze weblog. Onderzoeker (PhD) en lerarenopleider aan de Hogeschool Gent. Volg Smetty op Twitter (als drsmetty) of als teammember van de Tech45 podcast.

2 gedachten over “Artikel over podcasten”

  1. Alleen jammer van de naam… ik heb niets tegen iPod, maar moest dat nu zo nodig aanleiding geven tot de term podcasten? Dat heeft nu toch niets meer met een iPod te maken :s 😉

  2. 100% waar… de tijd zal wel uitwijzen of er een nieuwe naam komt. Ik las vandaag nog dat ze bij Microsoft ook tegen de naam “podcast” zijn. Begrijpelijk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.