Leren is een sociaal proces - waarom reflecteren onze digitale leeromgevingen dit niet?
Leren is een sociaal proces, zo leerde Vygotsky ons al ergens lang geleden. De ‘oude’ klas (hier enigszins karikaturaal afgebeeld) is gelukkig in ons reguliere klassikale onderwijs niet meer terug te vinden. Actief onderwijs, met coachende leerkrachten en actieve sociale leerlingen, is gelukkig al een tijdje een courante onderwijscontext in Vlaanderen.
Waarom heb ik dan de indruk dat onze ‘moderne’ digitale leeromgevingen eerder een stap terug zijn op didactisch vlak dan wel een goeie stap vooruit?
Ik wil even aanpikken bij wat collega Tom reeds schreef - over de opkomende rol van sociale software.
Meer en meer online sociale softwarepakketten focusseren zich op het ondersteunen en opbouwen van relaties tussen mensen. Je kan interesses uitwisselen, foto’s delen , samen een encyclopedie schrijven, hyperlinks delen met gelijkgestemde zielen…
Onlangs kwam ik een online ontmoetingsplaats voor allerlei academici tegen (op verrassende wijze is de URL http://www.academici.com/). Een schitterend voorbeeld hoe een (toegegeven, complex) webgebaseerd softwarepakket een netwerk kan faciliteren en opbouwen. Je geeft je interesses in, studiegebied, geografische origine, professionele en privé bezigheden,… en je krijgt op maat advies over collega’s met gelijkaardige interesses… Je kan chatten, mailen, browsen doorheen profielen, ziet wie online is, solliciteren, CV’s doorsturen, je ziet hoe je ‘verwant’ bent aan andere online academici (m.a.w. of er gemeenschappelijke ‘vrienden’ of ‘kennissen’ zijn)… Alle fora zijn (per interessegebied) syndiceerbaar in RSS naar je nieuwslezer…
Ik ben er nog niet helemaal uit of dit dé oplossing is voor mijn eigen sociale netwerkbehoeften, want (as usual) vroeg of laat wordt het betalend: wil je *echt* efficient zoeken, of *echt* gebruik maken van alle tools, dan heb je best je visakaart bij de hand. Jammer…
Maar dan zie ik onze Blackboard - WebCT - Intralearn - Moodle - … digitale leeromgevingen. O zo leerkracht-gecentreerd… Zo weinig interactie tussen gebruikers mogelijk, zo weinig interesses delen, aanklikbare content, zelfs zelden mogelijkheden tot het uploaden van je doodgewone pasfotootje…
En dit terwijl een ‘leer’ omgeving de sociale interacties tussen lerenden en coaches zou moeten ondersteunen. Communiceren, reageren, hyperlinks uitwisselen, interesses delen, content uitwisselen,…
Wanneer ik me aanlog op ‘my WebCT’, zou ik toch gemakkelijk moeten kunnen zien welke docenten er online zijn (om eventueel te chatten - skypen - mailen)(indien de docent dit wenst, uiteraard), zou ik moeten kunnen zien wie van mijn ‘vriendjes’ ook aan het studeren is (eventueel hyperlinks uitwisselen, foto’s delen…), ik zou - gebaseerd op mijn leergeschiedenis en leerresultaten - dynamisch advies moeten krijgen “Als je module XYZ interessant vond en goed kon, dan ben je wellicht ook geïnteresseerd in module ABC”. Als de Amazon shoppingomgeving een gepersonaliseerd advies kan geven, waarom onze educatieve leeromgeving niet?
Nog een lange weg af te leggen, en (zoals gebruikelijk) lopen commerciële applicaties enkele rondes voor op onze traditionele onderwijspraktijken. Onlangs las ik ingediende opzoekwerkjes van 700 studenten. Ongeveer 50 nemen nog de moeite een boek te openen… De 650 anderen zijn we kwijt aan Google, dat sneller, efficienter, actiever werkt dan een bibliotheek (zelfs op vlak van wetenschappelijke databanken en publicaties! Google beconcurreert onze traditionele bibliotheken, en lijkt voorlopig niet echt aan de verliezende kant te zijn.).
Maar zo hoeft het niet te zijn! Een student die content zoekt op het internet, zou via het zoek-portaal van de instelling moeten kunnen gaan (dat momenteel vaak in het beste geval een flauw afkooksel is van Google).
Na een zoekopdracht zou hij volgende resultaten krijgen:
1. Content uit (al dan niet gevolgde) cursussen of leerobjecten;
2. Content uit bibliotheekboeken of e-boeken;
3. Content uit forumbijdragen;
4. Namen van experten in dit gebied uit het vrienden-, leer- of leerkrachtennetwerk (uiteraard zijn de namen aanklikbaar om te chatten, bellen, skypen, mailen, SMSsen…)
5. (verre toekomstdroom: digitale video- of audiofragmenten)
6. … en last but not least, Web-content (via Google).
Op de een of andere manier slagen we er alleen in de studenten de laatste bron te laten raadplegen…
Nu ja - op de elearningconferentie leerden we dat leren een veel te belangrijke zaak is om over te laten aan de schoolse omgevingen… Ik geloof - net zoals onze edublogs-hostess - dat stilstaan inderdaad achteruitgaan is.
Als jullie me zoeken - je vindt me wel ergens in cyberspace. Of op de Oude Markt bij een Stella. Je moet kunnen kiezen wat je virtueel en wat reeel doet :-p
