Visie? (deel 1.)
Waarom is het zo belangrijk dat onderwijsinstellingen zich bewust worden van hun visie op e-leren? Weinig woorden die zoveel ‘lucht’ lijken te bevatten dan een ‘visie’… ‘Visie’ heeft als synoniemen ‘opvatting’, ‘standpunt’, of ‘oordeel’. En vaak zijn visieteksten ook precies dat: een opvatting die bij een papieren belofte blijft.
Het Engelse woord vision spreekt echter meer tot de verbeelding… dit insinueert ‘idee’, ‘revelatie’, of zelfs ‘droom’.
Een instelling (of de overheid!) moet de durf hebben te dromen… dromen over wat zou mogelijk zijn, welke dingen kunnen waargemaakt worden mits de juiste randvoorwaarden. De Nederlandse “Stichting ICT op school” publiceerde een tekst waarin het kant-en-klare recept staat voor een succesvolle e-leerimplementatie in je instelling… De navorming van docenten moet op niveau zijn, er moet voldoende hardware aanwezig zijn (PC-Kadee!), voldoende software (leeromgevingen, blogs, wikis…), maar ook leadership, netwerking (samenwerking), en een visie op waar je naartoe wil en hoe je daar wil geraken. Visie!
Het Engelse Departement voor Onderwijs (Department for Education and Skills) publiceerde zijn visietekst voor de volgende vijf jaar. De tekst – Harnessing Technologie – lijkt soms een beetje een naief opschrijven van ‘welke verregaande en futuristische doelstellingen kunnen we bij elkaar brengen?’… Toch sluimert tussen de regels een enorme droom om technologie zinvol in te zetten:
Alle lerenden een eigen persoonlijke portfolio meegeven waarin ze levenslang hun vaardigheden trainen, hun ervaringen bijhouden, en die ze over instellingsgrenzen heen meenemen. Een droom van samenwerking tussen instellingen en opleidingen, bruggen tussen scholen en leeftijden… Dromen over educatieve simulaties en spelen, over samenwerkend leren tussen docenten en hun groep studenten, over ICT gebruiken om zorg te dragen dat de zwaksten onder de leerlingen op de beste manier begeleid worden, en op hun eigen tempo, maat, en in de best mogelijke leeromgeving naar school kunnen gaan.
In de visietekst worden – heel opvallend overigens – duidelijke doelstellingen voorop gezet, en wordt al een eerste aanzet gegeven tot effectieve acties en projecten die opgestart worden. De rode lijn is het strategisch inzetten van Informatie en Communicatie Technologieën… niet langer aanmodderen, experimenteren, prullen, maar wel naar een effectieve meerwaarde in een aantal vastgelegde (maar ambitieuze) projecten:
An integrated online information service for all citizens;
Integrated online learning and personal support for children and learners;
A collaborative approach to personalised learning activities;
A good quality ICT training and support package for practitioners;
A leadership and development package for organisational capability in ICT;
A common digital infrastructure to support transformation and reform.
Dit plan lijkt inderdaad ambitieus, verregaand en onbetaalbaar, maar in de visietekst slagen ze er wel in concrete doelstellingen voorop te stellen, en bovendien aan te geven hoe men er gaat geraken.
George Bernard Shaw schreef: You see things; and you say “Why?” But I dream things that never were; and I say “Why not?”
